Αρχείο | Φεβρουαρίου, 2014

Οδυσσέας και Σειρήνες

27 Φεβ.

    Οι Σειρήνες ήταν θαλάσσιες νύμφες που συνόδευαν την Περσεφόνη. Όταν ο Άδης απήγαγε την Περσεφόνη, η μητέρα της Δήμητρα τούς έδωσε σώμα πτηνών για να τη βοηθήσουν στην αναζήτηση. Δεν κατάφεραν, ωστόσο, να τη βρουν και εγκαταστάθηκαν σε ένα νησί από όπου με το πανέμορφο τραγούδι τους προσείλκυαν τους ναύτες των πλοίων που πλησίαζαν στην περιοχή τους και προκαλούσαν στην συνέχεια την καταστροφή τους.
      Το νησί των Σειρήνων ή Σειρηνουσσών, σύμφωνα με την κυρίαρχη άποψη, βρισκόταν στην παραλία της Καμπανίας, κοντά στη Νάπολη της Ιταλίας.

   Ο Οδυσσέας είχε ενημερωθεί από την Κίρκη για το γοητευτικό τραγούδι τους με το οποίο παγίδευαν τους ανυποψίαστους ταξιδιώτες, που πλησιάζοντας είτε ξεχνούσαν τον προορισμό τους, είτε κατασπαράζονταν απ’ αυτές. Γι’ αυτό το λόγο, διέταξε το πλήρωμα του να βάλουν κερί στα αυτιά τους, ώστε να μην ακούν το τραγούδι των Σειρήνων, ενώ ό ίδιος ζήτησε να τον δέσουν στο κατάρτι, ώστε, όταν ακούσει το τραγούδι τους, να μη παρασυρθεί από τη γοητεία τους.

800px-John_William_Waterhouse_-_Ulysses_and_the_Sirens_(1891)

John William Waterhouse (1849 – 1917), Οδυσσέας και Σειρήνες

Ο Τζον Γουίλιαμ Γουότερχαουζ (John William Waterhouse, 1849 – 1917) ήταν Άγγλος ζωγράφος, γιος και ο ίδιος ζωγράφων. Γεννήθηκε στη Ρώμη, έζησε όμως στο Λονδίνο. Γνώρισε μεγάλη αναγνώριση όσο ζούσε και υπήρξε μέλος της Βασιλικής Ακαδημίας. Η θεματολογία των έργων του επικεντρώνεται σε σκηνές από τη μυθολογία της αρχαίας Ελλάδας, αλλά και τη ρωμαϊκή ιστορία.

  clip_image001 Γαΐτης Γιάννης (1923 – 1984), Σειρήνες – Οδυσσέας

Γαΐτης Γιάννης (1923 – 1984), Σειρήνες – Οδυσσέας

Ο Γιάννης Γαΐτης (1923-1984) ήταν Έλληνας ζωγράφος, χαράκτης και γλύπτης. Σπούδασε στο Παρίσι, όπου και εγκαταστάθηκε. Έμεινε γνωστός για τα «Ανθρωπάκια» του, μορφές που δεν έχουν ατομικά χαρακτηριστικά και έχουν πανομοιότυπο ντύσιμο με ριγέ κοστούμι και καπέλο, σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τη μαζοποίηση του σύγχρονου ανθρώπου

Ο Οδυσσέας και οι σύντροφοί του δραπετεύουν από τη σπηλιά του Πολύφημου

22 Φεβ.

κυκλωψ

O Γιάκομπ Γιόρνταενς (Jakob Jordaens, 1593–1678) ήταν Φλαμανδός ζωγράφος. Επηρεάστηκε από τον Ρούμπενς και τον Καραβάτζιο. Διακρίθηκε ιδιαίτερα στη μνημειακή θρησκευτική και ιστορική ζωγραφική. Από το ρεπερτόριό του, ωστόσο, δε λείπουν και μυθολογικά θέματα, όπως άλλωστε μαρτυρά και το έργο του «Ο Οδυσσέας και οι σύντροφοί του δραπετεύουν από τη σπηλιά του Πολύφημου»

Ακολουθούν οι σχετικοί στίχοι από την Οδύσσεια του Ομήρου (ραψ. ι, στ. 485-511) σε μετάφραση Δ. Μαρωνίτη:

 
Κι όταν, την άλλη μέρα ξημερώνοντας, φάνηκε ρόδινη στον ουρανό η Αυγή,
εκείνος τα έβγαλε, για να βοσκήσουν, τα σερνικά του κοπαδιού·
τα θηλυκά, βελάζοντας που δεν τ’ αρμέξαν, μείναν στις μάντρες […].
[…] Ο αφέντης, τυραννισμένος
από τους φριχτούς του πόνους, όλα τα ψηλαφούσε τα κριάρια του στη ράχη,
κι αυτά ορθωμένα στέκονταν μπροστά του·
δεν συλλογίστηκε ο μωρός ποιοι στα μαλλιαρά τους στήθη ήσαν δεμένοι.
Απ’ το κοπάδι τελευταίος πήγαινε ο κριός μπροστάρης
προς το πέρασμα, βαρύς απ’ το μαλλί του κι από μένα,
που ’χε συλλάβει ο νους μου τέτοια τέχνη.
 Σ’ αυτόν τα χέρια του ακουμπώντας, έτσι του μίλησε ο δυνατός Πολύφημος:
‘‘Κριάρι μου καλό, πώς και γιατί απ’ όλο το κοπάδι τελευταίο
βγαίνεις κι αφήνεις τη σπηλιά; Δεν το συνήθιζες πιο πριν
ν’ ακολουθείς και να ξεμένεις πίσω· το πρώτο πρώτο ήσουν
από τα γιδοπρόβατά μου που πιλαλώντας έτρεχες να βοσκήσεις […]·
και πάλι πρώτο γύρευες να γυρίσεις στο μαντρί, / σαν έπεφτε το βράδυ. […]
Μάλλον θ’ αποζητάς του αφεντικού το μάτι, που του το τύφλωσε
ο κακός εχθρός κι οι άθλιοι σύντροφοί του, αφού του σκότισε
τον νου με το κρασί, αυτός ο Ούτις –
όχι, μα την αλήθεια, δεν ξέφυγε τον όλεθρό του ακόμη. […]’’

 

ΤΑ ΓΛΥΠΤΑ ΤΟΥ ΠΑΡΘΕΝΩΝΑ

19 Φεβ.
Ο λόρδος Έλγιν

Ο λόρδος Έλγιν

    Το 1799 πρεσβευτής της Βρετανίας στην Κωνσταντινούπολη διορίζεται ο λόρδος Ελγιν. Ένα χρόνο μετά ο λόρδος στέλνει στην Αθήνα δικά του συνεργεία με τεχνίτες, προκειμένου να σχεδιάσουν τα μνημεία της Ακρόπολης και να πάρουν εκμαγεία για τη διακόσμηση της έπαυλής του στη Σκοτία.

Ωστόσο, ο Έλγιν, αξιοποιώντας την πολιτική συμμαχία της χώρας του με την Οθωμανική αυτοκρατορία εκείνη την εποχή και εκμεταλλευόμενος τη διαφθορά που επικρατούσε στην οθωμανική διοίκηση, προχώρησε ακόμη παραπέρα. Στο διάστημα από το 1801 ως και το 1804, τα συνεργεία  του Έλγιν εργάζονταν με σκοπό την αφαίρεση διάφορων αρχαιοτήτων. Ήδη το Δεκέμβριο του 1801 απέπλευσε για τη Βρετανία με διάφορες αρχαιότητες το  πλοίο «Mentor», το οποίο όμως βυθίστηκε στα Κύθηρα.

Μέντωρ

Το ναυάγιο του «Mentor», όπως είναι σήμερα

    Στο επόμενο διάστημα μεταφέρθηκαν στη Βρετανία, μεταξύ άλλων, αγάλματα, κίονες, αγγεία, ανάγλυφα του Παρθενώνα. Από την απληστία του Έλγιν δε γλίτωσε και ο παρακείμενος ναός του Ερέχθειου, από τον οποίο αφαίρεσε μια Καρυάτιδα (κολώνα με τη μορφή κοπέλας)

Το Ερέχθειο σήμερα

Το Ερέχθειο σήμερα

Η Καρυάτιδα του βρετανικού μουσείου σε αφίσα που κυκλοφόρησε  με στόχο την επιστροφή της

Η Καρυάτιδα του βρετανικού μουσείου σε αφίσα που κυκλοφόρησε με στόχο την επιστροφή της

    Επέστρεψε στην Ελλάδα το 1806, για ν’ ανελκύσει όσα μπορούσε από τα κιβώτια του ναυαγίου του «Mentor». Στο μεταξύ, τα συνεργεία του συνέχισαν να δουλεύουν στην Ακρόπολη ως και το 1812, οπότε και παρέλαβε τα τελευταία κιβώτια

    Στο Λονδίνο οι αρχαιότητες μεταφέρθηκαν σε διάφορες αποθήκες. Ο Έλγιν, όμως, είχε πια καταστραφεί οικονομικά λόγω των δωροδοκιών προς τους οθωμανούς αξιωματούχους και των ποσών που είχε δαπανήσει για τα συνεργεία της Ακρόπολης. Έτσι αναγκάστηκε να υποθηκεύσει την τεράστια αυτή συλλογή και στο τέλος να την πουλήσει στο βρετανικό κράτος. Tο 1816 το βρετανικό κοινοβούλιο ενέκρινε τη αγορά των γλυπτών του Παρθενώνα, τα οποία δόθηκαν στη συνέχεια στο Bρετανικό Mουσείο, όπου εξακολουθούν να βρίσκονται μέχρι και σήμερα.

Ορισμένα από τα γλυπτά στο Βρετανικό Μουσείο

Ορισμένα από τα γλυπτά στο Βρετανικό Μουσείο

    Σήμερα λοιπόν βρισκόμαστε μπροστά στο παράδοξο μεταξύ Αθήνας και Λονδίνου να βρίσκονται διαμελισμένα πολλά τμήματα συχνά από το ίδιο γλυπτό. Για παράδειγμα, από τη ζωφόρο του Παρθενώνα οι 56 λίθοι της βρίσκονται στο Λονδίνο και οι 40 στην Αθήνα.

    Πριν από μερικά χρόνια μάλιστα αποκαλύφθηκε ότι τη δεκαετία του 1930 οι βρετανοί συντηρητές στην προσπάθειά τους να …. λευκάνουν τα μάρμαρα προκάλεσαν μεγάλες φθορές σ’ αυτά, καθώς τα έξυσαν, τα έτριψαν και τα λείαναν, στερώντας έτσι από αυτά την αυθεντικότητά τους.

Η Μελίνα Μερκούρη μπροστά από τον Παρθενώνα

Η Μελίνα Μερκούρη μπροστά από τον Παρθενώνα

    Τον Αύγουστο το 1982, κι ενώ η υπουργός Πολιτισμού είναι για την Ελλάδα η Μελίνα Μερκούρη, σ’ ένα συνέδριο που οργάνωσε η Unesco, ύστερα από πρόταση της ελληνικής πλευράς, έγινε ψηφοφορία με θέμα την επιστροφή των γλυπτών. Το αποτέλεσμα ήταν: 56 ψήφισαν υπέρ της επιστροφής, 12 κατά (μεταξύ των οποίων ευρωπαϊκές χώρες, οι Η.Π.Α. και ο Καναδάς) και 24 δήλωσαν αποχή.

    Αργότερα, στις 17 Αυγούστου του 1996, 252 ευρωβουλευτές ψήφισαν μια διακήρυξη κατά την οποία ζητούσαν να συζητηθεί στο Ευρωκοινοβούλιο το θέμα της επιστροφής των Μαρμάρων.

   Όλα αυτά δε συγκίνησαν, βέβαια, τις κατά καιρούς βρετανικές κυβερνήσεις. Μάλιστα, η βρετανική κυβέρνηση αρνήθηκε να τα επιστρέψει ακόμη και ως δάνειο, σε αίτημα που διατυπώθηκε από την ελληνική πλευρά λίγο πριν από τη διοργάνωση των Ολυμπιακών αγώνων στην Αθήνα το 2004.

    Τα Γλυπτά του Παρθενώνα δεν είναι αυθύπαρκτα έργα τέχνης. Δημιουργήθηκαν ως αρχιτεκτονικά και συμβολικά μέρη του ναού της Αθηνάς, που χτίστηκε τον 5ο αι. π.Χ., στην ακμή της δόξας του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού. Τα Μάρμαρα του Παρθενώνα, που εκτίθενται στο Βρετανικό Μουσείο, αποτελούν το 60% περίπου του συνόλου του γλυπτού διακόσμου του Παρθενώνα που σώζεται σήμερα. Η ανάγκη για την επανένωση τους με το άλλο 40% περίπου που βρίσκεται στην Αθήνα αποτελεί έναν πολιτιστικό στόχο, ο οποίος επιβάλλεται να ολοκληρωθεί. Θα είναι προς όφελος κάθε επισκέπτη (επιστήμονα ή μη) που επιδιώκει να δει τον Παρθενώνα σε σχέση με το ιστορικό του περιβάλλον.

Το Μουσείο της Ακρόπολης στην Αθήνα

Το Μουσείο της Ακρόπολης στην Αθήνα

    Εξάλλου, σήμερα στην Αθήνα λειτουργεί ένα σύγχρονο μουσείο, από το οποίο ο επισκέπτης έχει οπτική επαφή με την Ακρόπολη: πρόκειται για το Μουσείο της Ακρόπολης, το οποίο και περιμένει να φιλοξενήσει τα γλυπτά αυτά.

Ακολουθεί η μικρή ταινία του Κώστα Γαβρά με θέμα την ιστορία του Παρθενώνα

Η εποχή των Yακίνθων

15 Φεβ.

 

Το εξώφυλλο του βιβλίου

Το εξώφυλλο του βιβλίου

Το βιβλίο κυκλοφόρησε το 1993 από τις εκδόσεις Πατάκη και έχει βραβευτεί με το βραβείο του Κύκλου του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου

 

Η υπόθεση

     Η υπόθεση του βιβλίου διαδραματίζεται στα Τρίκαλα, πόλη από την οποία κατάγεται, εξάλλου, και η συγγραφέας. Κεντρική ηρωίδα είναι η Ελένη, ένα δεκαεξάχρονο κορίτσι με εμφάνιση όχι ιδιαίτερα κολακευτική, καθώς έχει κάποια παραπανίσια κιλά και φοράει σιδεράκια. Το σπίτι της οικογένειάς της είναι μια ωραία παλιά μονοκατοικία με μεγάλο κήπο. Η ευτυχισμένη ζωή της διακόπτεται από το διαζύγιο των γονιών της και πλέον αναγκάζεται να μείνει μόνο με τη μαμά. Στο σπίτι συχνές είναι οι επισκέψεις του αυστηρού θείου της Απόστολου, αλλά και της κυρίας Μερόπης, που βοηθούσε τη μητέρα της στις δουλειές του σπιτιού.

     Η κατάσταση για όλους αλλάζει, όταν η μητέρα της Ελένης αποφασίζει να ξαναφτιάξει τη ζωή της και να ξαναπαντρευτεί. Ο νέος της σύζυγος, Λάμπρος Δαφνής, και η κόρη του από τον πρώτο του γάμο, Αγγελική, έρχονται να εγκατασταθούν στο σπίτι.

     Η αγωνία των δύο νέων συζύγων, και ειδικά της μητέρας της Ελένης, για το πώς θ’ αντιδράσουν τα δύο κορίτσια και πώς θα εξελιχθεί η μεταξύ τους σχέση είναι έκδηλη. Η Ελένη καταγράφει στο ημερολόγιό της τις σκέψεις και τα συναισθήματα που της δημιουργεί η νέα αυτή κατάσταση. Και, καθώς δίνει σε κάθε νέα περίοδο της ζωής της τίτλο από ονόματα λουλουδιών, σ’ αυτόν τον πρώτο χρόνο της νέας οικογένειας δίνει το όνομα «εποχή των υακίνθων».  Είναι ακριβώς η εποχή που ξεκινάει την ημέρα του πολιτικού γάμου της μητέρας της Ελένης με το Λάμπρο στα Τρίκαλα και κλείνει, εν τέλει, ευτυχισμένα με τις οικογενειακές διακοπές στη Νταμούχαρη του Πηλίου. Και κλείνει ευτυχισμένα, καθώς η Αγγελική με τη ζωντάνια, την ενεργητικότητα και την ευθυμία που διαθέτει θα κερδίσει την καρδιά της Ελένης, θα την κάνει να βλέπει τα πράγματα λιγότερο εγωιστικό και σαφώς περισσότερο αισιόδοξα.

Η συγγραφέας

Η Τούλα Τίγκα

Η Τούλα Τίγκα

  Η Τούλα Τίγκα γεννήθηκε στα Τρίκαλα, στο τέλος του πολέμου. Έζησε για λίγο στο Βόλο και για δεκαοκτώ χρόνια στη Θεσσαλονίκη, όπου σπούδασε Αγγλική Φιλολογία. Στη συνέχεια επέστρεψε στα Τρίκαλα όπου και κατοικεί. Έχει γράψει βιβλία για παιδιά και για νέους και μυθιστορήματα. Στα έργα της συγκαταλέγονται τα βραβευμένα με το βραβείο του Κύκλου του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου «Οδός Γραβιάς» (Εκδ. Πατάκη 1991), «Η εποχή των υακίνθων» (Εκδ. Πατάκη 1993) και το βραβευμένο με το βραβείο του λογοτεχνικού περιοδικού «Διαβάζω» «Τα χρόνια τρέχοντας» (Εκδ. Πατάκη 1999).

Η τύφλωση του Κύκλωπα

13 Φεβ.
τυφλωση

Το γλυπτό

   

  Στην πόλη Sperlonga της Ιταλίας, ανάμεσα στη Ρώμη και στη Νάπολη, το 1957, ανακαλύφθηκε τυχαία κατά τη διάρκεια κατασκευής ενός δρόμου ένα εξαιρετικά εντυπωσιακό σύνολο μαρμάρινων γλυπτών με μυθολογικά θέματα.

     Τα γλυπτά ήταν στημένα σε μια μεγάλη και πλούσια διακοσμημένη σπηλιά που ανήκε σε μια πολυτελή έπαυλη, χτισμένη στο δεύτερο μισό του 1ου αιώνα π.Χ., στην οποία είχε διαμείνει για λίγο ο αυτοκράτορας Τιβέριος κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού του. Υπήρχαν συνολικά τέσσερα συμπλέγματα σχετικά με την άλωση της Τροίας και τις περιπέτειες του Οδυσσέα. Ένα από αυτά, που βρέθηκε στο βάθος της σπηλιάς μέσα σε μια βραχώδη κόγχη, έδειχνε την τύφλωση του Πολύφημου από τον Οδυσσέα και τους συντρόφους του

     Ο Κύκλωπας Πολύφημος είναι ξαπλωμένος στον βράχο, μεθυσμένος από το κρασί που του έδωσε να πιει ο Οδυσσέας, ο οποίος στέκεται δίπλα του με μια κύλικα στο χέρι. Δύο σύντροφοι του Οδυσσέα ετοιμάζονται να βυθίσουν τον πάσσαλο με την πυρωμένη μύτη στο μοναδικό μάτι του Πολύφημου, ενώ ένας τρίτος σύντροφος κρατάει τον ασκό με το κρασί.

     Το έργο αυτό φιλοτέχνησαν μάλλον τρεις Ρόδιοι γλύπτες, ο Αγήσανδρος, ο Πολύδωρος και ο Αθανόδωρος.

Πηγή:greek-language.gr

Ψαροκουβέντες

12 Φεβ.

     Κάθε λαός έχει την τάση να χρησιμοποιεί μεταφορές και παρομοιώσεις, για ν’ αποδώσει παραστατικότερα και εναργέστερα αυτό που θέλει να πει. Σ’ όλες τις γλώσσες είναι πολύ συνηθισμένες οι μεταφορές και οι παρομοιώσεις από τον κόσμο των φυτών και των ζώων. Στο σημερινό σημείωμα θ’ ασχοληθούμε με αυτές που βασίζονται στον κόσμο της θάλασσας, δηλαδή στα ψάρια, στα μαλάκια και στα όστρακα. Εξάλλου, οι Έλληνες είμαστε κατεξοχήν λαός της θάλασσας. Επομένως, είναι λογικό να συναντάμε στη γλώσσα μας αρκετές φράσεις που συνδέονται με το θαλάσσιο κόσμο.

 λαβράκι    Η αρχή θα γίνει με το λαβράκι. Η φράση «έπιασε λαβράκι» συνηθίζεται στο δημοσιογραφικό κόσμο στις περιπτώσεις που ο δημοσιογράφος βγάλει στην επιφάνεια κάποια συνταρακτική είδηση. Συνηθίζεται όμως και σε κάθε περίπτωση που το εύρημα κάποιου είναι πολύ σημαντικό.

     Συνεχίζουμε με την πλούσια σε Ω3 λιπαρά σαρδέλα. Σήμερα, στην εποχή της κρίσης, διαβάζουμε συχνά σε ειδήσεις «Στριμώχνονται σαν σαρδέλες για μια σακούλα τρόφιμα». Αντιλαμβάνεστε, λοιπόν, ότι παρομοιάζουμε τους ανθρώπους με σαρδέλες, όταν υπάρχει μεγάλος συνωστισμός, μεγάλο στριμωξίδι.

Σαρδέλες που ... συνωστίζονται

Σαρδέλες που … συνωστίζονται

     Επόμενη στον κατάλογό μας είναι η ζαργάνα. Ψάρι λεπτό και όμορφο, χρησιμοποιείται κολακευτικά για γυναίκες φινετσάτες, λεπτές, καλοκαμωμένες. Οι παλιότεροι που παρακολουθούσαν τη σειρά «Μαντάμ Σουσού» θα θυμούνται ίσως την προσφώνηση «ζαργάνα μου» του ψαρά συζύγου τής μεγαλοπιανούμενης μαντάμ.

     Κι απ’ τη φινέτσα της ζαργάνας πάμε σε κάτι πιο … χοντροκομμένο. Πόσες φορές δεν ακούσαμε (ή και είπαμε) για μια χοντρή γυναίκα «κοίτα πώς τρώει η φάλαινα!». Εναλλακτικά, αντί της φάλαινας υπάρχει και η εξίσου … χαριτωμένη φώκια («περπατάει σαν φώκια»).

    Και μιας και πιάσαμε τα θηλαστικά της θάλασσας, ας θυμηθούμε και το δελφίνι. Η φράση «κολυμπάει σαν δελφίνι» χρησιμοποιείται – όπως όλοι γνωρίζουμε- για δεινούς κολυμβητές.

     Δεινό στο να ξεφεύγει είναι και το χέλι. Φυσικό και επόμενο λοιπόν να χρησιμοποιείται η παρομοίωση «γλιστράει σαν το χέλι»

     Ο «ψαροκατάλογος» δε θα μπορούσε να παραλείψει δύο ψάρια ιδιαίτερα επιθετικά. Πρώτα, ο καρχαρίας, αιμοβόρος και αδηφάγος, παραπέμπει σε ανθρώπους ανάλογης ποιότητας. Σε ιστοσελίδα ειδησεογραφικού περιεχομένου διαβάζουμε την είδηση «Η Κομισιόν βάζει κανόνες για τους μεγαλοκαρχαρίες των αγορών». Εναλλακτικά, σε περιπτώσεις ανθρώπων με αρπακτικές διαθέσεις χρησιμοποιούνται τα πιράνχας, ψάρια βέβαια του γλυκού νερού.

 σμέρνα   Και αφού το έφερε ο λόγος σε ψάρια επιθετικά, ας σταθούμε και στη σμέρνα, ψάρι ύπουλο, μοχθηρό και άφοβο. Η λέξη «σμέρνα» χρησιμοποιείται για γυναίκες (ναι, πάλι για γυναίκες) μοχθηρές, κακόψυχες και επικίνδυνες. (βλ. «είναι σκέτη σμέρνα»)

    

Κι από τα ύπουλα και επικίνδυνα ψάρια, πάμε στο ράθυμο και τεμπέλη σπάρο. Εξού και η φράση «μεγάλη σπαρίλα», μεγάλη δηλαδή βαρεμάρα. Τύπος γλετζέ, «έξω καρδιά», έγινε και τραγουδάκι από το Βασίλη Τσιτσάνη. Τραγουδάει ο Γεράσιμος Ανδρεάτος:

 

 

 

Ειδική αναφορά πρέπει να γίνει στον ανόητο χάνο. Ο χάνος είναι το κατ’ εξοχήν σύμβολο του χαζού. Όσοι γνωρίζουν καλά το ψάρι λένε ότι είναι τόσο ανόητο, ώστε αφενός μεν ορμάει αμέσως στο δόλωμα, αφετέρου δε, όταν πιαστεί, δεν κάνει τίποτε για να ξεφύγει, αλλά κάθεται και περιμένει να τον ανεβάσεις. Εκτός αυτών, όταν ο ψαράς τον ανεβάσει στη βάρκα, έχει το μάτι γουρλωμένο και το στόμα ορθάνοιχτο. Από κει λοιπόν και η έκφραση «κοιτά/ χάσκει σαν χάνος».

χάνος

Χάνοι

    Τελευταίο από τα ψάρια, αφήσαμε το μελανούρι. Η λέξη αυτή παραπέμπει σε μελαχρινά και όμορφα κορίτσια. Εξάλλου, συχνά η λέξη χρησιμοποιήθηκε και σε στίχους τραγουδιών. Ακολουθεί ένα χαριτωμένο τραγουδάκι του Γιάννη Γιοκαρίνη σε στίχους και μουσική του Γιάννη Λογοθέτη με τίτλο «Είμαι και πολύ καμάκι». Ο άντρας-καμάκι της δεκαετίας του ’80 προσπαθεί να «ψαρέψει» ένα μελανουράκι.

 

 

 

 

     Μετά τα ψάρια, σειρά έχουν τα θαλάσσια είδη. Πρώτο και καλύτερο το χταπόδι. Συνήθως λέμε «τον χτυπούσε σαν χταπόδι», για να δείξουμε πόσο ξύλο μπορεί να έφαγε κάποιος.

    Απ’ την άλλη, η σουπιά παραπέμπει σε πονηρούς, δόλιους ανθρώπους που προσπαθούν να παραστήσουν τους αγαθούς και αθώους. Χαρακτηριστική η φράση «Έλα δω σουπιά, που προσπαθείς να θολώσεις τα νερά και να μας ξεγελάσεις».

     Σειρά έχει η τσούχτρα. «Όλο υπονοούμενα είναι. Φαίνεται να το απολαμβάνει η τσούχτρα». Τσούχτρα είναι στο ανθρώπινο είδος η κακιά, η δηλητηριώδης και  γλωσσού γυναίκα.

τσουχτρα

Η τσούχτρα

     Τα όπλα της τσούχτρας συναγωνίζεται ο αστακός. Για να πούμε ότι κάποιος είχε πάνω του πολλά όπλα, λέμε «είναι οπλισμένος σαν αστακός».

    Πλησιάζοντας προς το τέλος, θα σταθούμε στα συμπαθή καβούρια. Συμπαθή, όταν τα βρίσκουμε στη θάλασσα, γιατί, όταν εμφανίζονται στις …. τσέπες μας, τότε υπάρχει πρόβλημα. Βέβαια, η λέξη χρησιμοποιείται και για να δείξει το στραβοπερπάτημα κάποιου (βλ. «περπατάει σαν τον κάβουρα»)

     Κι επειδή στο θαλάσσιο κόσμο δε βρίσκουμε μόνο ελαττώματα, ας θυμηθούμε και φράσεις, όπως «το μάτι του γαρίδα» ή «ρουφάει τα πάντα σαν σφουγγάρι».

 

Ελπίζουμε να μη γίναμε κουραστικοί και σας ψήσαμε το ψάρι στα χείλη….

 

Η άλωση της Πόλης (1453)

10 Φεβ.

Η εκπομπή του Χρ. Βασιλόπουλου «Η μηχανή του χρόνου» με θέμα την άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Οθωμανούς το 1453