Αρχείο | Μαρτίου, 2014

Πασχαλινή ιστορία

31 Μαρ.

  

To εξώφυλλο του βιβλίου

To εξώφυλλο του βιβλίου

  Ποιος –στ’ αλήθεια- δε θα χαιρόταν, αν κέρδιζε ένα δώρο σε μια κλήρωση; Ποιος είναι τόσο παράξενος, που το δώρο αυτό θα τον αγχώσει και θα τον βασανίσει, και μάλιστα τις γιορτινές μέρες του Πάσχα;
   Η «Πασχαλινή ιστορία» είναι μια από τις τέσσερις ιστορίες της «Μύγας», του βιβλίου του Παντελή Καλότσιου από τις εκδόσεις Πατάκη.

 Ο συγγραφέας

Ο Παντελής Καλότσιος

Ο Παντελής Καλότσιος

Ο Παντελής Καλιότσος γεννήθηκε το 1925 στην Αθήνα από φτωχή οικογένεια. Τέλειωσε το Γυμνάσιο Κηφισιάς κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής. Πέρασε τα παιδικά του χρόνια με μεγάλες στερήσεις κι αργότερα ασχολήθηκε με διάφορα καθαρά βιοποριστικά επαγγέλματα (υδραυλικός, μαρμαράς, εργάτης, περιπτεράς και άλλα). Δεν κατάφερα να σπουδάσει και σε νεαρή ηλικία επιχείρησε επίσης χωρίς επιτυχία να μονάσει. Έζησε για σύντομα χρονικά διαστήματα στο Παρίσι και το Λονδίνο. Σήμερα ζει στην Αθήνα και στο Μεταξοχώρι Αγιάς και ασχολείται αποκλειστικά με τη συγγραφή.
Στη λογοτεχνία πρωτοεμφανίστηκε το 1964 με την έκδοση του μυθιστορήματος «Ο μεσαίος τοίχος». Το 1979 το έργο του « Η Δεκεμβριανή νύχτα» τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος. Το βιβλίο του τα «Ξύλινα Σπαθιά» κέρδισε το Βραβείο του Διαγωνισμού Παιδικού Βιβλίου στην Κόστα Ρίκα το 1997. To «Ένα σακί μαλλιά» πήρε το Πρώτο Βραβείο του Κύκλου του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου το 1997. Το 2002 η σφεντόνα του Δαβίδ τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Παιδικού Λογοτεχνικού Βιβλίου, το Βραβείο του περιοδικού «Διαβάζω» και το Βραβείο του Κύκλου του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου.

 

 Ακολουθεί η βασισμένη στο διήγημα «Πασχαλινή ιστορία» ταινία του Νίκου Βαρβέρη

 

Advertisements

Η Δευτέρα Παρουσία της Καπέλα Σιξτίνα

28 Μαρ.

Η Καπέλα Σιξτίνα
   Η Καπέλα Σιξτίνα (= παρεκκλήσι του Σίξτου) είναι παρεκκλήσι της επίσημης κατοικίας του Πάπα στην πόλη του Βατικανού. Ανεγέρθηκε από τον Πάπα Σίξτο Δ΄ στον οποίο οφείλεται και το όνομα αυτού και εγκαινιάστηκε στις 15 Αυγούστου του 1483.
Η φήμη του παρεκκλησιού βασίζεται στην αρχιτεκτονική του, η οποία ακολουθεί το Ναό της Παλαιάς Διαθήκης, και ιδιαίτερα στο διάκοσμό του. Είναι ζωγραφισμένο εξ ολοκλήρου με τοιχογραφίες μεγάλων αναγεννησιακών καλλιτεχνών, μεταξύ των οποίων του Μποτιτσέλι και του Μιχαήλ Άγγελου, ο οποίος φιλοτέχνησε την θρυλική οροφή του (1508-1512).

 

οροφ

Η πασίγνωστη λεπτομέρεια της οροφής τής Καπέλα Σιξτίνα

   Η Καπέλα Σιστίνα είναι ο χώρος όπου τελούνται θρησκευτικές διοικητικές δραστηριότητες, και κυρίως το κονκλάβιο, με απόφαση του οποίου εκλέγεται κάθε φορά ο νέος Πάπας.

Η Δευτέρα Παρουσία
    Ο Μιχαήλ Άγγελος Μπουοναρότι (Μικαλάντζελο) υπήρξε αναμφίβολα ένας από τους μεγαλύτερους εικαστικούς καλλιτέχνες όλων των εποχών (γλύπτης, ζωγράφος, αρχιτέκτονας και ποιητής). Ο ιταλός καλλιτέχνης ξεκινά το 1534 να ζωγραφίζει με εντολή του Πάπα Παύλου Γ’ στο δυτικό τοίχο της Capella Sixtina τη «Δευτέρα Παρουσία», 25 χρόνια μετά τη φιλοτέχνηση της οροφής, ενός έργου που ξεκίνησε το 1508 ύστερα από ανάθεση του Πάπα Ιουλίου Β’.
Πρόκειται για μια πολύ μεγάλη νωπογραφία μεγέθους 13,7μ. x 13,2μ.. (Η νωπογραφία είναι τεχνική με βάση την οποία τα χρώματα απλώνονται απευθείας σε νωπή επιφάνεια και διατηρούνται έτσι για μεγάλο χρονικό διάστημα)

 

Η διάσημη νωπογραφία

Η διάσημη νωπογραφία

    Το έργο παριστάνει την ημέρα της «μέλλουσας κρίσης». Πρόθεση του Μιχαήλ Αγγέλου ήταν να αναπαραστήσει τη Δευτέρα Παρουσία, όπως ακριβώς θα πρέπει να είναι και βασίστηκε στα κείμενα τού κατά Ματθαίον Ευαγγελίου: ο Χριστός, σ’ αυτή τη δεύτερη παρουσία του, εμφανίζεται οργισμένος και τιμωρός (κι όχι ευσπλαχνικός) στο πάνω και μεσαίο μέρος της τεράστιας νωπογραφίας. Το χέρι του, είναι υψωμένο με οργή και μοιάζει να εξακοντίζει, όπως ο Δίας, τον φοβερό κεραυνό της κατάρας του διαγώνια, από τα αριστερά προς τα δεξιά. Δίπλα στον Χριστό, στο αριστερό μέρος, βρίσκεται η Παρθένος Μαρία. Οι δύο τους περιστοιχίζονται από αγίες, αγίους και μάρτυρες με αγριωπά πρόσωπα και γουρλωμένα μάτια, που πολλοί από αυτούς κρατούν τα όργανα των βασανιστηρίων τους.
    Στην άκρη αριστερά όπως βλέπουμε (δεξιά δηλ. του Χριστού και της Παναγίας) βρίσκονται οι αγίες με κυρίαρχη τη μορφή της Εύας. Λίγο μετά, ανάμεσα στους άλλους άγιους και μάρτυρες, ξεχωρίζει όρθιος ο άγιος Ιωάννης ο Βαπτιστής και γονατιστός ο άγιος Λαυρέντιος να κρατά την σχάρα του μαρτυρίου του.
    Πιο δεξιά (ακριβώς αριστερά δίπλα στο Χριστό) είναι άλλοι Άγιοι και μάρτυρες. Διακρίνεται ο Άγιος Πέτρος, που προσφέρει στο Χριστό δυο κλειδιά, σύμβολα της εξουσίας του να ελευθερώνει τους ανθρώπους από την αμαρτία, και κάτω ο άγιος Βαρθολομαίος να κρατά το δέρμα του, πάνω στο οποίο ο καλλιτέχνης είχε ζωγραφίσει το ίδιο του το πρόσωπο (τον Άγιο Βαρθολομαίο τον είχαν γδάρει ζωντανό). Τέλος, η γιγάντια μορφή στην άκρη δεξιά είναι ο Σίμωνας ο Κυρηναίος, ο οποίος κουβάλησε τον σταυρό του Χριστού.
    Στο επάνω αριστερό μέρος της νωπογραφίας οι άγγελοι υψώνουν το σταυρό, ενώ στο επάνω δεξιό μέρος άλλοι άγγελοι υψώνουν τον κίονα της μαστίγωσης
    Κατακόρυφα κάτω από τον Ιησού είναι ο Μιχαήλ Άγγελος που κρατάει το βιβλίο των εκλεκτών.
    Στο κάτω μέρος του έργου, οι νεκροί βγαίνουν από τους τάφους τους, ψυχές ανεβαίνουν και κατεβαίνουν, υποκινούμενες από άπτερους αγγέλους και από δαίμονες. Ειδικότερα, κάτω αριστερά διακρίνουμε την «ανάβαση» των ευλογημένων με τη βοήθεια των αγγέλων, ενώ στην άλλη πλευρά, όσοι καταδικάστηκαν, απελπισμένοι και κατατρομαγμένοι, κατακρημνίζονται στην κόλαση.

Αντιδράσεις
    «Η Δευτέρα Παρουσία» απέκτησε μεγάλη φήμη και ξεσήκωσε πολύ θόρυβο και αντιδράσεις. Οι γυμνές μορφές του έργου προκάλεσαν συχνά τα δυσμενή σχόλια των αυστηρών κύκλων της εποχής.
    Ο Biagio de Cesena, αρχιθαλαμηπόλος του πάπα, ανέφερε ότι είναι «…πράξη μέγιστης ατιμίας να έχουν αποτυπωθεί τόσες πολλές γυμνές μορφές που χωρίς αιδώ επιδεικνύουν τα απόκρυφά τους σε ένα τόσο σεβάσμιο μέρος. Αυτό δεν είναι έργο για παπικό παρεκκλήσι, αλλά για το λουτρό κακόφημου σπιτιού»! Ο Μιχαήλ Άγγελος εκδικήθηκε προσθέτοντας την μορφή του στους κολασμένους (στη γωνία κάτω δεξιά, η μορφή που είναι τυλιγμένη με το φίδι).
   Μάλιστα, ο πάπας Παύλος ο Δ’ ανέθεσε στον ζωγράφο Βολτέρα να επέμβει στον πίνακα και να «ντύσει» τις γυμνές μορφές. Ο καλλιτέχνης έμεινε στην ιστορία με το παρατσούκλι ο «βρακωτής».

Και μια περιήγηση στην Καπέλα Σιξτίνα

Η ταφή του κόμητος Οργκάθ (Ελ Γκρέκο)

20 Μαρ.
O πίνακας

O πίνακας

   «Η ταφή του κόμητος Οργκάθ» είναι ίσως το πιο ολοκληρωμένο έργο του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου. Ο Θεοτοκόπουλος ζωγράφισε το έργο αυτό κατά παραγγελία (1586) του πρωθιερέα της εκκλησίας του Σάντο Τομέ (Άγιος Θωμάς), για να καλύψει τον τοίχο του βάθους στο παρεκκλήσι της Παναγίας. Η εκκλησία του Σάντο Τομέ είχε κερδίσει μια σημαντική δίκη και θέλησαν να γιορτάσουν το γεγονός μ’ ένα σπουδαίο έργο που θ’ απαθανάτιζε ένα θρύλο του 14ου αι. Σύμφωνα το θρύλο αυτό, όταν το 1323 πέθανε ο ευλαβικός Δον Γκονζάλο Ρουίθ, κόμης του Οργκάθ, κατέβηκαν από τον ουρανό ο Άγιος Αυγουστίνος και ο πρωτομάρτυρας Στέφανος και μετέφεραν το πτώμα με τα χέρια τους στον τάφο τους.
    Πρόκειται για πίνακα μεγάλου σχήματος με διαστάσεις, 4,80 μ. επί 3,60 μ. κι ολοκληρώθηκε λίγο πριν τα Χριστούγεννα του 1588, εποχή ωριμότητας του Θεοτοκόπουλου.
 

  O πίνακας περιλαμβάνει δύο διακριτές περιοχές.
  Στο κάτω μέρος της σύνθεσης, το γήινο, απεικονίζεται η κηδεία του κόμη Οργκάθ την ώρα που οι παρευρισκόμενοι πενθούντες ευγενείς του Τολέδο βλέπουν μπροστά τους ένα θαύμα: δύο άγιοι, ο Άγιος Στέφανος και ο Άγιος Αυγουστίνος, σκύβουν και παίρνουν οι ίδιοι στα χέρια τους το νεκρό σώμα του Οργκάθ, τον οποίο και θέλουν να τιμήσουν για τον ενάρετο βίο του. Στο σάκο του Αγίου Αυγουστίνου διακρίνονται οι μορφές του Αγίου Παύλου, του Αγίου Θωμά και της Αγίας Αικατερίνης. Ο νεκρός κόμης οδηγείται στον τάφο μέσα στη σιδερένια στολή του ιππότη, πολεμιστής και στη ζωή και στο θάνατο.

  Το πένθος των παριστάμενων Ισπανών ευγενών είναι βουβό.. Δεν υπάρχουν γυναίκες να θρηνούν γοερά, δεν υπάρχουν λουλούδια ούτε διάκοσμος. Υπάρχουν μόνο άνδρες, αμίλητοι. Κομψοί στην εμφάνιση, με βλέμμα περισυλλογής, δείχνουν να αποδέχονται το θαύμα με τόλμη, χωρίς να δείχνουν ότι παραξενεύονται. Ο μόνος που ξεχωρίζει και δείχνει να ξεφεύγει από τη γενική κίνηση και να μας κοιτάει κατάματα είναι εκείνος που θεωρείται ως η πιθανότερη αυτοπροσωπογραφία του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου (λίγο αριστερά από το κέντρο). Στα πρόσωπα του πίνακα, εκτός από τον ίδιο, αναγνωρίζονται και πολλά άλλα άτομα της εποχής του Ελ Γκρέκο, ανάμεσα στα οποία και ο ίδιος ο γιος του, ο Γεώργης Μανουήλ σε νεαρή ηλικία (ο μικρός κάτω αριστερά)

   Στο πάνω μέρος της σύνθεσης αναπαρίσταται ο ουρανός που ανοίγει τη στιγμή που οι δύο άγιοι σηκώνουν το κορμί του Οργκάθ. Η ψυχή του κόμη μεταφέρεται από έναν άγγελο έχοντας πάρει τη μορφή ενός βρέφους, όπως συνηθίζεται στην ορθόδοξη ανατολική εικονογραφία.

   Ο άγγελος με ορμητική κίνηση ανυψώνεται κρατώντας προσεχτικά στην αγκαλιά του την ελευθερωμένη ψυχή σαν νεογέννητο. Η ψυχή του Οργκάθ φαίνεται να περνάει την Παναγία και τους άλλους αγίους, για να φτάσει στο Χριστό, που τόσο αγαπούσε τον ευσεβή κόμη. Ένας άνεμος χαράς φυσά στα πρόσωπα των Αγίων και ανεμίζει τα φορέματά τους Ο Χριστός απλώνει τα χέρια και μικρά αγγελούδια πετούν ολόγυρα.

   Σε μάζες από κινούμενα σύννεφα ανθίζει εκτυφλωτική η Δόξα του Θεού. Ανθίζει ο κόσμος των αγίων, των αγγέλων, των ψυχών και, στην κορυφή, τυλιγμένος σε πάλλευκο ύφασμα, σε πάλλευκο που τόσο δύσκολα ζωγραφίζεται. Ο θάνατος, λοιπόν, δεν είναι τέλος ζωής, δεν είναι επίφαση ματαιότητας, δεν είναι ύβρις και αφανισμός. Είναι το επιστέγασμα, η απονομή δικαιοσύνης,

   Η επίδραση του έργου από τη βυζαντινή αγιογραφία είναι φανερή: στην «Κοίμηση της Θεοτόκου» Απόστολοι κρατούν οριζόντιο το σώμα της Παναγίας, ενώ την περιστοιχίζουν οι άλλοι Απόστολοι και ο Χριστός παραλαμβάνει την ψυχή της μητέρας του που μοιάζει με μικρό βρέφος.

Η κοίμηση της Θεοτόκου

Η κοίμηση της Θεοτόκου

   Για την ιστορία, οι πρώτοι εκτιμητές επιδίκασαν στο ζωγράφο 1200 δουκάτα, αμοιβή την οποία η εφορία της εκκλησίας βρήκε υπερβολική. Τελικά όμως συμβιβάστηκαν στο συγκεκριμένο ποσό.

Η ΕΞΟΔΟΣ ΤΟΥ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ

16 Μαρ.

Το Μεσολόγγι, πόλη της Δυτικής Στερεάς και με θέση κομβικής σημασίας, σήκωσε τη σημαία της επανάστασης στις 20 Μαΐου του 1821. Στην πόλη αυτή έλαβε χώρα η συνέλευση της Δυτικής Ελλάδας και εκεί συνέχεια ορίστηκε η έδρα της διοίκησης του Αγώνα στην περιοχή.

ΧΆΡΤΗΣ

Η θέση του Μεσολογγίου και τα εχθρικά στρατεύματα

Η πρώτη πολιορκία
Το Μεσολόγγι πολιορκήθηκε για πρώτη φορά από τους Τούρκους το 1822. Τα στρατεύματα του Κιουταχή, που είχε νικήσει τους Έλληνες στο Πέτα, και του Ομέρ Βρυώνη, που είχε ολοκληρώσει την υποταγή του Σουλίου, ενώθηκαν και βάδισαν εναντίον της πόλης. Ωστόσο, ύστερα από δύο μήνες οι Τούρκοι αναγκάστηκαν να λύσουν την πολιορκία έχοντας υποστεί σοβαρές απώλειες.
Την επόμενη χρονιά ένα νέο τουρκικό στράτευμα κατευθύνθηκε προς το Μεσολόγγι. Επιχείρησε, όμως, πρώτα να καταλάβει το γειτονικό Αιτωλικό. Ωστόσο, λόγω της αποτυχίας κατάληψης του Αιτωλικού εγκαταλείφθηκε και το σχέδιο επίθεσης στο Μεσολόγγι.

Ο Λόρδος Μπάιρον στο Μεσολόγγι. Ο άγγλος φιλέλληνας πέθανε στο Μεσολόγγι τον Απρίλη του 1824 και με το θάνατό του έκανε ήδη γνωστή την πόλη στην Ευρώπη πριν από τη δεύτερη πολιορκία

Ο Λόρδος Μπάιρον στο Μεσολόγγι. Ο άγγλος φιλέλληνας πέθανε στο Μεσολόγγι τον Απρίλη του 1824 και με το θάνατό του έκανε ήδη γνωστή την πόλη στην Ευρώπη πριν από τη δεύτερη πολιορκία

Η δεύτερη πολιορκία και η έξοδος
Το 1825 ο Κιουταχής συγκέντρωσε μεγάλο στρατό στη Λάρισα και κατευθύνθηκε στο Μεσολόγγι. Στα τέλη Απριλίου 1825 στρατοπέδευσε στην περιοχή και ξεκίνησε την πολιορκία του Μεσολογγίου. Όλες οι επιθέσεις που επιχείρησε ο Κιουταχής εναντίον της πόλης απέτυχαν, όπως και η προσπάθεια του να αποκλείσει τον ανεφοδιασμό της πόλης από στεριά και θάλασσα. Οι πολιορκημένοι ήρθαν σε συνεννόηση με τον Καραϊσκάκη ο οποίος διεξήγαγε πόλεμο φθοράς στα νότα του στρατεύματος του Κιουταχή, αναγκάζονταν τον να περάσει σε θέση άμυνας, τον Οκτώβριο του 1825.

ιμπραήμ

Ο Ιμπραήμ

Η άφιξη του Ιμπραήμ
Στα τέλη, όμως, του 1825 για ενίσχυση του Κιουταχή έσπευσε ο Ιμπραήμ με τον αιγυπτιακό του στρατό από την Πελοπόννησο. Λέγεται, μάλιστα, ότι βλέποντας τα οχυρωματικά έργα του Μεσολογγίου είπε περιφρονητικά στον Κιουταχή: «Πώς; Επί οκτώ μήνες σ’ εμπόδισε αυτός ο φράχτης; Εγώ σε οκτώ ημέρες κυρίεψα το Ναβαρίνο!». Ο υπονοούμενος κομπασμός ασφαλώς δε δικαιώθηκε, αφού η πολιορκία κράτησε ως τον Απρίλιο του 1826.
Ωστόσο, με την άφιξη των Αιγυπτίων του Ιμπραήμ η πολιορκία ξανάρχισε σφοδρότερη. Παρόλα αυτά μέχρι τον Φεβρουάριο του 1826 οι Τούρκοι δεν είχαν σημειώσει καμία επιτυχία. Αυτό οφείλεται α) στο γεγονός ότι ο Ανδρέας Μιαούλης με τον στόλο του κατάφερνε να ανεφοδιάζει το Μεσολόγγι, β) στη ζηλοφθονία μεταξύ Ιμπραήμ και Κιουταχή και γ) προπάντων, στην απαράμιλλη ανδρεία των υπερασπιστών της πόλης.

Ο κλοιός σφίγγει
Από το Μάρτιο όμως η κατάσταση άρχισε να αλλάζει με την κατάληψη από τους Τούρκους στρατηγικών νησίδων της λιμνοθάλασσας, όπως το Βασιλάδι και ο Ντολμάς. Οι Έλληνες κατάφεραν να διατηρήσουν τον έλεγχο της νησίδας Κλείσοβα ύστερα από μία σφοδρή μάχη στην οποία τα στρατεύματα του Ιμπραήμ είχαν πολύ βαριές απώλειες. Όμως η δυνατότητα του ελληνικού στόλου να ανεφοδιάσει την πόλη είχε καταστεί αδύνατη, με αποτέλεσμα οι αμυνόμενοι να βρεθούν σε δυσχερέστατη θέση. Από τα μέσα Φεβρουαρίου του 1826 η κατάσταση γίνεται τραγική. Πολλές οικογένειες είχαν αρχίσει να στερούνται εντελώς τα τρόφιμα και αναγκάζονταν να σφάζουν άλογα, μουλάρια, γαϊδούρια και κατόπιν σκύλους, γάτες, ποντικούς. Αλλά και αυτά έλειψαν. Από τις 16 Μαρτίου άρχισαν να τρώνε αρμυρίκια, πικρά χόρτα που φύτρωναν κοντά στη θάλασσα. Ο υποσιτισμός και οι αρρώστιες εξασθένιζαν τους ρωμαλέους οργανισμούς των ανδρών της φρουράς και προκαλούσαν πολλούς θανάτους.

νε

Το Μεσολόγγι σήμερα (αεροφωτογραφία)

Η απόφαση για την ηρωική έξοδο
Μπροστά σε αυτή την κατάσταση το συμβούλιο των οπλαρχηγών και προκρίτων της πόλης πήρε την απόφαση για την έξοδο των κατοίκων από το Μεσολόγγι. Η έξοδος ορίστηκε για την νύχτα του Σαββάτου του Λαζάρου με ξημερώματα Κυριακής των Βαΐων, μεταξύ 10ης και 11ης Απριλίου. Φρόντισαν μάλιστα να ειδοποιήσουν τους Έλληνες του στρατοπέδου της Δερβέκιστας να κάνουν αντιπερισπασμό στους Τούρκους.
Την αυγή της 9ης Απριλίου σε σύσκεψη αποφάσισαν α) να σκοτώσουν όλους τους αιχμάλωτους, β) να θανατώσουν όλα τα γυναικόπαιδα, προκειμένου να μην πέσουν στα χέρια των εχθρών (η σκέψη αυτή τελικά δεν προχώρησε) και γ) οι ασθενείς και τραυματίες, εξακόσιοι περίπου στον αριθμό, να μεταφερθούν (με τη συναίνεσή τους) στα πιο οχυρωμένα μεγάλα σπίτια κι εκεί να πεθάνουν πολεμώντας.

Το σχέδιο εξόδου
Το μεσημέρι της 10ης Απριλίου καταρτίστηκε το σχέδιο εξόδου. Το σχέδιο προέβλεπε την έξοδο από τρία διαφορετικά σημεία. Aπό τα τρία σώματα που σχηματίστηκαν τα δύο αποτελούνταν από τους ενόπλους με επικεφαλής τους Νότη Mπότσαρη και Δημήτρη Μακρή, ενώ στο τρίτο σώμα θα βρίσκονταν οι άμαχοι, τους οποίους θα συνόδευε μικρός αριθμός ενόπλων

Ο αντιπερισπασμός και η προδοσία
Πράγματι, το δειλινό μαζεύτηκαν όλοι στις καθορισμένες θέσεις απ’ όπου θα εξορμούσαν. Στις 6.30 το ελληνικό σώμα από τη Δερβέκιστα που είχε φτάσει για αντιπερισπασμό άρχισε να πυροβολεί. Όμως από τους τυφεκισμούς οι πολιορκημένοι κατάλαβαν ότι οι Έλληνες αυτοί ήταν γύρω στους τριακόσιους και απογοητεύθηκαν. Την ίδια στιγμή ο Ιμπραήμ άρχισε ανελέητο βομβαρδισμό, γεγονός που δημιούργησε στους πολιορκημένους την εντύπωση ότι προδόθηκαν. Η αλήθεια βέβαια είναι ότι δεν προδόθηκαν από τους πυροβολισμούς αυτούς, αλλά από έναν αγγελιοφόρο παπά που είχε συλληφθεί ή από έναν ξένο (πιθανώς Βούλγαρο) που είχε αυτομολήσει.

Η δύναμη του εχθρού
Το Μεσολόγγι το είχαν περικυκλώσει δύο συντάγματα, ενώ η θάλασσα ήταν γεμάτη σχεδίες και αβαθή πλοιάρια. Εκτός αυτών, τρία ακόμη τάγματα από 2.400 άνδρες ήταν μπροστά από τη σκηνή του Ιμπραήμ έτοιμα να συνδράμουν. Παράλληλα, θέση είχαν πάρει 1000 ιππείς και 2000 Αλβανοί από την Κρήτη.

Η έξοδος
Όταν νύχτωσε, οι πολιορκημένοι άρχισαν να περνούν από τις γέφυρες απαρατήρητοι, καθώς ένα σύννεφο είχε καλύψει το φεγγάρι. Μόλις όμως ξαναφάνηκε το φεγγάρι, οι Τουρκοαιγύπτιοι άρχισαν πυκνά πυρά τουφεκιών και κανονιών προκαλώντας μεγάλες απώλειες. Ύστερα από μια ώρα αναμονής οι Μεσολογγίτες αποφάσισαν να εφορμήσουν.
Tα δύο σώματα των ενόπλων κατάφεραν πολεμώντας να ανοίξουν διαδρόμους μέσω των εχθρικών σωμάτων και να φτάσουν καταδιωκόμενοι στην περιοχή του βουνού του Ζυγού. Aπό εκεί πέρασαν στα Σάλωνα (Άμφισσα) αρχικά και στο Ναύπλιο στη συνέχεια, όπου έτυχαν υποδοχής ηρώων. O μύθος της «φρουράς του Μεσολογγίου» είχε ήδη δημιουργηθεί.
Tο τρίτο σώμα, ωστόσο, δεν κατάφερε να διαφύγει. Την ώρα της εφόρμησης ακούστηκε η κραυγή «Οπίσω, οπίσω, μωρέ παιδιά», με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί μεγάλη σύγχυση. Οι περισσότεροι γύρισαν πίσω στην πόλη και χάθηκαν μαζί της.

ΒΡΥΖΑΚΗΣ

Η έξοδος του Μεσολογγίου. Πίνακας του Θεοδ. Βρυζάκη, 1853

Ανατινάξεις
Στο μεταξύ, την ώρα που γινόταν η ηρωική έξοδος, μέσα στο Μεσολόγγι εκτυλίχθηκαν δραματικές σκηνές: ο δημογέροντας Χρήστος Καψάλης, όταν κυκλώθηκε από τους εισβολείς στο σπίτι του, όπου είχαν συγκεντρωθεί τραυματίες, γέροντες και γυναικόπαιδα, έβαλε φωτιά στην πυριτιδαποθήκη. Στην ίδια πράξη αντίστασης προέβη και ο μητροπολίτης Ρωγών Ιωσήφ, ο οποίος ανατίναξε τον Ανεμόμυλο, όταν κυκλώθηκε από τους εχθρούς. Το πρωί της 10ης Απριλίου, ανήμερα των Βαΐων, η οθωμανική ημισέληνος κυμάτιζε στα χαλάσματα του Μεσολογγίου.

κΑΨΑΛΗΣ

Η ανατίναξη της πυριτιδαποθήκης

Οι απώλειες
Οι πληροφορίες για τις απώλειες των Ελλήνων κατά την πολιορκία και την έξοδο είναι αντιφατικές. Πιθανότερο φαίνεται ότι από τους 3.000 που πήραν μέρος στην έξοδο, οι 1.700 έπεσαν ηρωικά μαχόμενοι. Ανάμεσα στους νεκρούς, ο Ιωάννης Παπαδιαμαντόπουλος, ο Μιχαήλ Κοκκίνης, ο Αθανάσιος Ραζηκότσικας, ο Νικόλαος Στορνάρης, ο γερμανός εκδότης της εφημερίδας «Ελληνικά Χρονικά» Ιάκωβος Μάγιερ και άλλοι γερμανοί φιλέλληνες. Γύρω στα 6.000 γυναικόπαιδα οδηγήθηκαν για να πουληθούν στη Μεθώνη και στα σκλαβοπάζαρα της Κωνσταντινούπολης και της Αλεξάνδρειας. Οι απώλειες για τους τουρκοαιγύπτιους εισβολείς ανήλθαν σε 5.000 άνδρες.

265px-Eugène_Ferdinand_Victor_Delacroix_017

Ευγένιος Ντελακρουά, Η Ελλάς εκπνέει πάνω στα ερείπια του Μεσολογγίου.

Η συνέχεια και η απελευθέρωση
Αμέσως μετά την κατάληψη του Μεσολογγίου, ο Κιουταχής με τον στρατό του κατευθύνθηκε προς την Ανατολική Στερεά Ελλάδα, με αντικειμενικό σκοπό την κατάληψη της Αττικής. Ο Ιμπραήμ επανήλθε στην Πελοπόννησο, για να εξαλείψει και τις τελευταίες εστίες αντίστασης σε Μάνη και Αργολίδα.
Το Μεσολόγγι απελευθερώθηκε στις 11του Μάη του 1829.
Το 1937 αναγνωρίστηκε ως «Ιερά Πόλις» και η Κυριακή των Βαΐων ορίστηκε ως επέτειος της εξόδου.

κηπος-των-ηρώων

Ο κήπος των ηρώων. Στο χώρο αυτό βρίσκονται σήμερα τα οστά ηρώων που έπεσαν κατά την έξοδο.

Σημασία εξόδου
Η Επανάσταση μετά την πτώση του Μεσολογγίου είχε σχεδόν κατασταλεί. Η πτώση του οδήγησε στη διάλυση της τρίτης εθνοσυνέλευσης της Επιδαύρου του 1826 και στην παραίτηση της κυβέρνησης Κουντουριώτη. Η φλόγα του αγώνα, όμως, παρέμεινε άσβεστη. Στο εξωτερικό αναθερμάνθηκε το φιλελληνικό κίνημα και επιταχύνθηκαν οι διαδικασίες για επίτευξη συμφωνίας μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων για την τελική λύση του ελληνικού ζητήματος.

Σχετική με το θέμα και η εκπομπή «Μηχανή του χρόνου» του Χρ. Βασιλόπουλου

Πηγές
-Εγκυκλοπαίδεια Πάπυτους Λαρούς Μπριτάνικα
– Κ.Μ. Γουντχάουζ, Ο πόλεμος της ελληνικής ανεξαρτησίας
http://www.ime.gr
-www.wikipaideia.gr
-www.sansimera.gr
– el.wikipedia.org

Το αυγό του Κολόμβου

12 Μαρ.
Ο Κολόμβος στήνει όρθιο το αυγό

Ο Κολόμβος στήνει όρθιο το αυγό

Σύμφωνα με την παράδοση, στο γεύμα κάποιου αξιωματούχου της Ισπανίας, στο οποίο παρευρισκόταν και ο Κολόμβος, ορισμένοι από τους συνδαιτήμονες αμφισβήτησαν την αξία της ανακάλυψής του. Μάλιστα κάποιοι υποστήριξαν:

– «Θα ήταν αρκετό και μόνο να το σκεφτεί κανείς, για να κάνει αυτή την ανακάλυψη.

Ο Κολόμβος τότε πήρε από το τραπέζι ένα βρασμένο αυγό και κάλεσε όλους να προσπαθήσουν να το στηρίξουν όρθιο κατά το μεγάλο άξονά του. Ύστερα από μάταιες προσπάθειες, ο Κολόμβος πήρε πάλι το αυγό, χτύπησε ελαφρά τη μια του άκρη στο τραπέζι, έσπασε το τσόφλι και τότε έστησε αμέσως το αυγό όρθιο, λέγοντας:

-«Δεν είναι δύσκολο, όπως βλέπετε. Θα έπρεπε όμως να το σκεφτεί κανείς».   

  

Σεβίλλη, Ισπανία. Το αυγό του Κολόμβου.

Σεβίλλη, Ισπανία. Το αυγό του Κολόμβου.

Έτσι, η έκφραση το «αυγό του Κολόμβου» έμεινε παροιμιώδης και δηλώνει την έξυπνη αντιμετώπιση ενός προβλήματος που, εκ των υστέρων, φαίνεται ότι ήταν εύκολο και απλό ν’ αντιμετωπιστεί, αρκεί κάποιος να σκεφτεί και να πραγματοποιήσει τη λύση.

Το συγκεκριμένο περιστατικό, ασφαλώς, φέρνει στο νου τη λύση του Γόρδιου Δεσμού από το Μέγα Αλέξανδρο.

 Ίμπιζα, Ισπανία. Γλυπτό με το αυγό του Κολόμβου. Στο εσωτερικό του αυγού ένα μοντέλο του πλοίου Σάντα Μαρία


Ίμπιζα, Ισπανία. Γλυπτό με το αυγό του Κολόμβου. Στο εσωτερικό του αυγού ένα μοντέλο του πλοίου Σάντα Μαρία

Χριστόφορος Κολόμβος

10 Μαρ.

κολο

Ο Χριστόφορος Κολόμβος

 

     Ήταν 13 Οκτωβρίου του 1492 η ημέρα που ο Χριστόφορος Κολόμβος και λίγοι άνδρες από το πλήρωμά του πάτησαν το πόδι τους σ’ ένα νησί στις Μπαχάμες, το οποίο και ονόμασε Σαν Σαλβαδόρ. Το γεγονός αυτό έχει καταγραφεί ως η πρώτη φορά που Ευρωπαίοι πάτησαν το πόδι τους στην αμερικάνικη ήπειρο. Ήταν όμως πράγματι η πρώτη;

     Οι επιστήμονες σήμερα είναι σχεδόν βέβαιοι ότι άνθρωποι από την Ευρώπη βρέθηκαν πριν από τον Κολόμβο στην Αμερική ακούσια ή και εκούσια. Πιθανολογείται, για παράδειγμα, ότι Έλληνες ή Φοίνικες ναυτικοί στην αρχαιότητα αλλά και Βάσκοι ή Ιρλανδοί ψαράδες κατά το Μεσαίωνα ανοίχτηκαν στον ωκεανό και βρέθηκαν χωρίς να το θέλουν σε κάποια ακτή της Αμερικής, όπου και προφανώς έμειναν για πάντα λόγω της αδυναμίας τους να επιστρέψουν. Το ίδιο πιθανόν συνέβη κατά καιρούς και με Ιάπωνες ή Πολυνήσιους ψαράδες.

     Εξάλλου είναι εξακριβωμένο ότι Βίκινγκς έφτασαν κάποτε στις ακτές της Βόρειας Αμερικής, ενώ μαρτυρίες υπάρχουν και για την αντίστροφη πορεία: στο τέλος της ρωμαϊκής κυριαρχίας έφτασε στις ακτές της Γαλατίας μια πιρόγα με κοκκινωπούς ανθρώπους, ενώ στα τέλη του 6ου αιώνα στην Ιρλανδία έκανε την εμφάνισή του ένα δερμάτινο καγιάκ με επιβαίνοντες κάποιους ερυθρόδερμους.

     Ωστόσο, παρά τις μαρτυρίες και τις αποδείξεις για την παρουσία Ευρωπαίων στην Αμερική κατά τα προγενέστερα χρόνια, η ανακάλυψη της Αμερικής πιστώνεται σήμερα στον Κολόμβο. Ποιος ήταν όμως αυτός;

 

Χάρτης

Τα χρόνια πριν από τα ταξίδια του στο Νέο Κόσμο

     Ο Χριστόφορος Κολόμβος (Κρίστομπαλ Κολόν στα ισπανικά) γεννήθηκε στη Γένοβα της σημερινής Ιταλίας το 1451 και ήταν ισπανικής καταγωγής. Ο πατέρας του Ντομένικο ήταν υφαντουργός. Ο νεαρός Χριστόφορος ακολούθησε αρχικά την τέχνη του πατέρα του. Το 1472, όμως, μαθαίνουμε ότι άφησε την υφαντική τέχνη και έγινε ναυτικός. Ταξίδεψε στη Μεσόγειο –μάλλον ως πειρατής-, στις ατλαντικές ακτές της Ευρώπης και της Αφρικής. Ειδικότερα στα 1473-4 βρισκόταν στο ελληνικό αρχιπέλαγος και στη Χίο, συγκεντρώνοντας πληροφορίες για την Ατλαντίδα.  Το έτος 1476, πολεμώντας έξω από το ακρωτήριο του Αγίου Βικεντίου εναντίον Γενουατών (γεγονός που μαρτυρά και την ισπανική του συνείδηση), το πλοίο του πήρε φωτιά και ο ίδιος κολυμπώντας έφτασε στις ακτές της Πορτογαλίας. Στη Λισαβόνα, μάλιστα, θα παντρευτεί (1478) τη Φιλίππα Περεστρέλο, με την οποία και θ’ αποκτήσει ένα γιο, τον Ντιέγκο.

     Το 1477 βρέθηκε στην Ισλανδία, όπου πληροφορήθηκε από Βάσκους φαλαινοθήρες ότι υπήρχε μια στεριά κατά το μέρος που βασίλευε ο ήλιος. Το 1481 πήγε στη Γουινέα, όπου άκουσε την παράδοση των ιθαγενών ότι «πέρα από τη μεγάλη θάλασσα, κατά τα δυτικά, στην άλλη άκρη της Γης, υπάρχει μεγάλη στεριά, όπου κατοικούν άνθρωποι με κόκκινο δέρμα». Έτσι η αρχική του υποψία σχετικά με τη σφαιρικότητα της Γης τού έγινε έμμονη ιδέα και πίστη. Βασιζόμενος, μάλιστα, σε θεωρίες αράβων γεωγράφων και αστρονόμων εκτιμούσε ότι η απόσταση για την Ινδία από τα δυτικά ήταν συμφέρουσα, με δεδομένο μάλιστα ότι η μουσουλμανική κυριαρχία στο λεγόμενο «Δρόμο του Μεταξιού» (μέσω Μέσης Ανατολής) έκανε τις εμπορικές οδούς προς Κίνα και Ινδία επικίνδυνες και δύσκολες.

     Στο μεταξύ, ο πεθερός του ήταν διοικητής του νησιού Μαδέρα, και τον βοήθησε προσληφθεί στην υπηρεσία του βασιλιά της Πορτογαλίας Ιωάννη Β΄ (1481).  Το 1484, λοιπόν, ο Κολόμβος υπέβαλε στο βασιλιά Ιωάννη ένα αίτημα να του δώσει τρία καράβια, για να ανακαλύψει δρόμο από τα δυτικά για την Ινδία. Όμως, ο βασιλιάς, επηρεασμένος από τους συμβούλους του, το απέρριψε.

       Ύστερα απ` αυτό, κι ενώ η σύζυγός του Φελίπα έχει πεθάνει, ο Κολόμβος εγκαταστάθηκε στην Ισπανία. Εκεί θ’ αποκτήσει κι ένα δεύτερο γιο, το Φερνάντο, εκτός γάμου αυτή τη φορά. Η εμμονή για την πορεία προς την Ινδία από τα δυτικά παραμένει και γι’ αυτό υποβάλλει το ίδιο αίτημα στο βασιλικό ζεύγος της Ισπανίας. Οι Ισπανοί βασιλείς, ύστερα από μια αρχική άρνηση, κάνουν αποδεκτό το αίτημα. Συμφώνησαν μάλιστα ότι, σε περίπτωση που ο Κολόμβος θα πετύχαινε το στόχο του, θα ονομαζόταν ναύαρχος του Ατλαντικού ωκεανού, θα διοριζόταν αντιβασιλιάς της χώρας που θα ανακάλυπτε και θα έπαιρνε το ένα δέκατο από τα εισοδήματα αυτών των χωρών.

 

o

Χάρτης με την πορεία του Κολόμβου στην Ισπανιόλα

Το πρώτο ταξίδι

     Έτσι, λοιπόν, στις 3 Αυγούστου του 1492 ο Κολόμβος ξεκινάει το μακρινό ταξίδι για … τις Δυτικές Ινδίες, όπως πίστευε. Ο στολίσκος του περιελάμβανε τρία πλοία: δύο καραβέλες, τη «Νίνια» και την «Πίντα» (μήκους δεκαπέντε μέτρων το καθένα), και τη ναυαρχίδα του βασιλικού στόλου, τη «Σάντα Μαρία» (μήκους τριάντα έξι μέτρων), στην οποία επέβαινε ο ίδιος. Διοικητές της «Νίνια» και την «Πίντα» ήταν οι αδερφοί Πινθόν.

DCF 1.0

    Το ταξίδι τους ήταν δύσκολο. Στις 9 Σεπτεμβρίου τα τρία πλοία έχασαν κάθε επαφή με την ξηρά. Ύστερα από πολλούς κινδύνους και απειλούμενες ανταρσίες, έφτασαν στις 12 Οκτωβρίου σ’ ένα νησάκι στις σημερινές Μπαχάμες, το οποίο ονόμασε Σαν Σαλβαδόρ (σήμερα γνωστό ως Ουότλιγκ), και το κατέλαβε για λογαριασμό του ισπανικού στέμματος. Με τους ιθαγενείς που συνάντησαν εκεί ανέπτυξαν φιλικές σχέσεις και αντάλλαξαν δώρα.

    Ο Κολόμβος συνέχισε την πορεία του προς τα δυτικά και έφτασε στη Χουάνα, τη σημερινή Κούβα, και στην Αϊτή, την οποία και ονόμασε Ισπανιόλα. Όμως η ναυαρχίδα «Σάντα Μαρία» προσέκρουσε σε ύφαλο ανοιχτά της Αϊτής και ναυάγησε. Από το ξύλο της ναυαρχίδας οι άντρες του Κολόμβου έχτισαν στο νησί την πρώτη ευρωπαϊκή αποικία και της έδωσαν το όνομα Villa de la Navidad («Χριστουγεννιάτικη Πόλη»). Ο Κολόμβος άφησε εκεί περίπου σαράντα άντρες με τρόφιμα και πολεμοφόδια για ένα χρόνο και, αφού φόρτωσε τα εναπομείναντα δύο καράβια με τοπικά προϊόντα και δώρα, πήρε το δρόμο του γυρισμού για την Ισπανία, πεπεισμένος βέβαια ότι είχε φτάσει στις Δυτικές Ινδίες. Το ταξίδι κράτησε δύο μήνες και στις 4 Μαρτίου του 1493 μπήκε στο λιμάνι της Λισαβόνας, όπου και έτυχε θριαμβευτικής υποδοχής. Στην Ισπανία, όταν έφτασε, έγινε δεκτός με τιμές από το βασιλικό ζεύγος.

 

αα

 

Το δεύτερο ταξίδι

     Την ίδια χρονιά, 25 Σεπτεμβρίου του 1493, ξεκίνησε το δεύτερο ταξίδι για το Νέο Κόσμο έχοντας δεκαεπτά πλοία και πάνω από χίλιους άνδρες. Κατά το ταξίδια αυτό ανακαλύπτει κι άλλα νησιά, μεταξύ των οποίων τη Γουαδελούπη και το Πόρτο Ρίκο. Όμως στην Ισπανιόλα η κατάσταση δεν ήταν όπως την είχε αφήσει. Μεταξύ των αντρών που είχε εγκαταστήσει εκεί και των ιθαγενών είχαν ξεσπάσει συγκρούσεις και οι άντρες του είχαν σφαγιαστεί. Ο Κολόμβος τότε αψηφώντας την εντολή της βασίλισσας που θεωρούσε τη δουλεία προσβλητική, εγκαθίδρυσε πολιτική καταναγκαστικής εργασίας στο νησί, εξαναγκάζοντας τον ντόπιο πληθυσμό να ξαναχτίσει τον οικισμό και να εξερευνήσει το νησί για χρυσάφι.

     Φεύγοντας από την Ισπανιόλα άφησε στο νησί ως τοποτηρητές τον αδερφό του Βαρθλομαίο και τον γιο του Ντιέγκο και περιηγήθηκε για λίγο στα μεγαλύτερα νησιά της Καραϊβικής, πείθοντας περαιτέρω τον εαυτό του ότι αυτά έπρεπε να είναι τα νησιά που περιέβαλαν την Κίνα.

 

Ο Κολόμβος στην πλώρη του καραβιού

Ο Κολόμβος στην πλώρη του καραβιού

Το τρίτο ταξίδι

    Επέστρεψε και πάλι στην Ισπανία και το 1498 πραγματοποιεί το τρίτο ταξίδι, στη διάρκεια του οποίου ανακάλυψε τα νησιά Τρινιντάντ και Τομπάγκο και έφτασε –επιτέλους – στις ακτές της ηπειρωτικής χώρας και, συγκεκριμένα, στο δέλτα του ποταμού Ορινόκο, στη σημερινή Βενεζουέλα. Όμως δεν πρόλαβε να εξερευνήσει τη νέα αυτή περιοχή, γιατί στο μεταξύ οι Ισπανοί άποικοι είχαν εξεγερθεί εναντίον του θεωρώντας ότι είχαν εξαπατηθεί από τις υποσχέσεις του για πλούτη και τιμές.

     Το ισπανικό στέμμα έστειλε το Φραγκίσκο ντε Μομπαντίλια ως κυβερνήτη της Ισπανιόλας και ο Κολόμβος, χωρίς πια καμία εξουσία, μεταφέρθηκε αλυσοδεμένος στην Ισπανία, για να δικαστεί. Οι κατηγορίες, βέβαια, αποδείχτηκαν αβάσιμες, ωστόσο ο Κολόμβος έχασε για πάντα τους τίτλους του ως κυβερνήτης των Ινδιών και τα πλούτη του απαλλοτριώθηκαν από το στέμμα. Πικραμένος έγραφε εκείνη την εποχή: «Όλοι τους γελούσαν με το σχέδιό μου τότε. Τώρα, ακόμη και οι ράφτες θέλουν να γίνουν εξερευνητές»

 

Ο Κολόμβος στη βασίλισσα Ισαβέλλα της Ισπανίας

Ο Κολόμβος στη βασίλισσα Ισαβέλλα της Ισπανίας

Το τέταρτο ταξίδι

     Ο ίδιος δεν είχε πει όμως την τελευταία του λέξη: κατάφερε να πείσει τον βασιλιά Φερδινάνδο ότι ένα τελευταίο ταξίδι θα του έφερνε τα αμύθητα πλούτη που του είχε υποσχεθεί εξαρχής! Το 1502, λοιπόν, ξεκίνησε το τέταρτο ταξίδι του, κατά το οποίο, αφού ολοκλήρωσε την ανακάλυψη των Αντιλών, εξερεύνησε τις ακτές της Κεντικής Αμερικής από την Ονδούρα μέχρι τον κόλπο του Νταριέν. Στην  προσπάθεια να βρει θαλάσσιο πέρασμα προς τον Ινδικό Ωκεανό καταιγίδα διέλυσε ένα από τα πλοία του και καθήλωσε το πλήρωμα στην Κούβα, με τους ντόπιους, αηδιασμένους από την εξουσία των ισπανών αποίκων και την εμμονή τους με τον χρυσό, να αρνούνται να τους δώσουν ακόμα και φαγητό. Λέγεται μάλιστα ότι ο Κολόμβος σε μια στιγμή δαιμόνιας έμπνευσης, ο Κολόμβος αποφασίζει να τιμωρήσει τους ιθαγενείς … κλέβοντάς τους το φεγγάρι! Συμβουλευόμενος τα αστρονομικά κιτάπια του, στις 29 Φεβρουαρίου 1504 συνέβη τελικά η έκλειψη σελήνης και οι πανικοβλημένοι γηγενείς συμφωνούν αυτομάτως να συνεχίσουν τις εμπορικές σχέσεις με τους Ισπανούς.

      Η αποστολή διάσωσης από την Ισπανιόλα έφτασε πάνω στην ώρα τον Ιούλιο και μέχρι τον Νοέμβριο ο Κολόμβος και οι άντρες του είχαν επιστρέψει στην Ισπανία… Όταν, όμως, γύρισε στην πατρίδα του, έγινε δεκτός με ψυχρότητα, χωρίς να εκπληρωθούν οι υποσχέσεις που του είχαν δοθεί.

 

Τα τελευταία χρόνια

    Στα δύο τελευταία χρόνια της ζωής του, ο Κολόμβος, σχεδόν παράλυτος από αρθρίτιδα, αγωνίστηκε να ανακτήσει τους τίτλους του και τον Μάιο του 1505 κατάφερε να πάρει πίσω κάποια από τα πλούτη του,  όχι όμως και τα αξιώματά του.

Στις 20 Μαΐου 1506 πέθανε, βέβαιος ότι είχε ανακαλύψει μια πιο σύντομη οδό για την Ασία.

 

Τα οστά του

    Αρχικά ενταφιάστηκε στην ισπανική πόλη Βιγιαδολίδ. Το 1537 τα λείψανά του μεταφέρθηκαν στην Ισπανιόλα, όπως και ο ίδιος επιθυμούσε. Όταν όμως οι Γάλλοι κατέλαβαν το νησί,, το 1795, τα λείψανα του Κολόμβου μεταφέρθηκαν στην Κούβα, όπου παρέμειναν μέχρι τον Ισπανο-Αμερικανικό πόλεμο το 1898, όταν και επέστρεψαν στη Σεβίλλη. Η Δομινικανή Δημοκρατία (Ισπανιόλα), ωστόσο, ισχυρίζεται πως τα λείψανα του Κολόμβου δεν έφυγαν ποτέ από την Ισπανιόλα. Το 1877, σε ένα κουτί στον καθεδρικό ναό του Αγίου Δομίνικου βρέθηκαν οστά, με μία επιγραφή ότι ανήκουν στον «ένδοξο και διαπρεπή Cristobal Colon», γεγονός που επέτρεψε στη Δομινικανή Δημοκρατία να υποστηρίζει ότι τα οστά του Κολόμβου δεν έφυγαν ποτέ από την Ισπανιόλα.

     Αναλύσεις DNA που πραγματοποιήθηκαν στα οστά της Σεβίλλης και σε αυτά του αδερφού του Κολόμβου, Ντιέγκο, που είναι και αυτός θαμμένος στην ίδια πόλη, έδειξαν πως τα δύο δείγματα ταιριάζουν απόλυτα. Όταν οι ερευνητές ανακοίνωσαν τα ευρήματα αυτά το 2006, δήλωσαν πως η διαμάχη γύρω από τον Κολόμβο έλαβε οριστικά τέλος. Ακόμα, όμως, δεν έχει γίνει ανάλυση στο DNA των οστών της Ισπανιόλας, γεγονός που αφήνει ανοιχτό ένα μικρό παράθυρο στην υπόθεση.

Ο πίνακας του Σαλβαντόρ Νταλί Η Ανακάλυψη της Αμερικής από τον Χριστόφορο Κολόμβο

Η ανακάλυψη της Αμερικής από το Χριστόφορο Κολόμβο (πίνακας του Σαλβαντόρ Νταλί)

Γενική εκτίμηση

     Όπως και να έχει πάντως, με το κατόρθωμα του Κολόμβου ανοίχτηκαν νέοι ορίζοντες για την ανθρωπότητα. Στην Αμερική εγκαταστάθηκαν καινούριοι λαοί και δημιουργήθηκαν νέα κράτη, που πρόσφεραν πολλά στην παγκόσμια οικονομία και ευρύτερα στον παγκόσμιο πολιτισμό. Από την άλλη, βέβαια, πολλοί του επιρρίπτουν την ευθύνη της εξόντωσης των λαών και των πολιτισμών που προϋπήρχαν στην ήπειρο (π.χ. Μάγιας, Αζτέκοι)

Γκρεμισμένο το άγαλμα του Κολόμβου από επικριτές του στη Βενεζουέλα

Γκρεμισμένο το άγαλμα του Κολόμβου από επικριτές του στη Βενεζουέλα

     Σήμερα, το όνομα του Κολόμβου το έχει πάρει η Κολομβία, ενώ όλη η ήπειρος ονομάστηκε Αμερική, προς τιμή του Αμέρικο Βεσπούτσι που πρώτος τη χαρτογράφησε αντιλαμβανόμενος ότι πρόκειται για μια νέα ήπειρο.

Και ένα απόσπασμα από την ταινία 1492: Ο Κολόμβος αντικρίζει το Νέο Κόσμο!

Πηγές

Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρους Λαρούς Μπριτάνικα
el.wikipedia.org
http://www.newsbeast.gr
http://www.kozan.gr/

Ο Οδυσσέας και ο Τηλέμαχος σκοτώνουν τους μνηστήρες

8 Μαρ.

μνηστηροφ

Ο Οδυσσέας και ο Τηλέμαχος σκοτώνουν τους μνηστήρες (1812), Christophe Thomas Degeorg

Πρόκειται για έργο του Γάλλου ζωγράφου Christophe Thomas Degeorge. Το έργο βρίσκεται στο Μουσείο Τέχνης Ροζέρ Κιγιότ.

Στο κέντρο ο Οδυσσέας με το τόξο του φονεύει τους μνηστήρες. Πίσω από τον Οδυσσέα διακρίνεται ο γιός του Τηλέμαχος, ο οποίος με το ακόντιό του βοηθάει τον πατέρα του στη μνηστηροφονία. Γονατισμός μπροστά στα πόδια του Οδυσσέα ο αοιδός Φήμιος εκλιπαρεί για τη σωτηρία του.

Ακολουθεί το σχετικό απόσπασμα από τη ραψωδία χ (στ. 350-355) σε μετάφραση Δ. Μαρωνίτη
Και πάνω εκεί ο Φήμιος, του Τέρπιου γιος, ο αοιδός, πέτυχε
να ξεφύγει από τον μαύρο χάρο – αυτός που άθελά του
τραγουδούσε στους μνηστήρες.
Τώρα στα χέρια του κρατώντας τη γλυκόφθογγη κιθάρα,
όρθιος στήθηκε στο μεσοπόρτι, ενώ ο νους του μοιρασμένος
γύρευε τη λύση: έξω να βγει από το μέγαρο και να προσφύγει ικέτης
στον βωμό του Δία, χτισμένο στον αυλόγυρο για τον μεγαλοδύναμο θεό,
όπου συχνά στο παρελθόν ο Οδυσσέας κι ο πατέρας του
έκαιγαν προς τιμήν του μεριά βοδίσια; ή να προσπέσει στου Οδυσσέα τα γόνατα,
να τον παρακαλέσει; Κι όπως το σκέφτηκε καλύτερα, αυτό του φάνηκε
ωφελιμότερο, του Οδυσσέα τα γόνατα ν’ αγγίξει […]:
«Πέφτω, Οδυσσέα, στα γόνατα· έλεος και σπλαχνίσου με.
Βάρος θα το ’χεις στην καρδιά σου, αν θανατώσεις αοιδό –
εμένα, που θεούς κι ανθρώπους τραγουδώ κι ευφραίνω. […]
[…] Αν θες, κι εδώ για χάρη σου / μπορώ να τραγουδήσω, σε βλέπω σαν θεό.
Γι’ αυτό κρατήσου, μη με σφάξεις με χαλκό. Μπορεί κι ο ακριβός σου γιος
να μαρτυρήσει, να σου το πει ο Τηλέμαχος, πως με το ζόρι κι άθελά μου
στα γλέντια των μνηστήρων τραγουδούσα· μ’ έσερναν με τη βία μέσα,
αυτοί που ήσαν περισσότεροι κι είχαν μεγάλη δύναμη.»