Αρχείο | Αύγουστος, 2014

To θεσσαλικό ιδίωμα

20 Αυγ.
Εικόνα από το θερισμό στα θεσσαλικά χωράφια

Εικόνα από το θερισμό στα θεσσαλικά χωράφια

 

Τα γνωρίσματα του νεοελληνικού θεσσαλικού ιδιώματος

1) Τα φωνέντα ε και ο τρέπονται σε ι και ου αντίστοιχα, όταν δεν τονίζονται π.χ. ου δρόμους, νιρό, πουτάμι

 

2) Τα φωνήεντα ι,η και οι δίφθογγοι ει, οι, ου, όταν βρίσκονται στο τέλος της λέξης και δεν τονίζονται, αποβάλλονται π.χ. τ’ Αντών’

Σε ορισμένες περιπτώσεις τα φωνήνεντα αυτά, όταν είναι άτονα, αποβάλλονται και μέσα στη λέξη π.χ. ψ’λός (=ψηλός), ζ’ μί (=ζουμί), Λάρ’σα (=Λάρισα)

– Με την αποβολή των άτονων φωνηέντων δημιουργούνται νέα συμφωνικά συμπλέγματα, εκ των οποίων κάποια υφίστανται μεταβολές π.χ. δικό μου > θ’κό μ’

 

3) Το αρσενικό άρθρο ο γίνεται ι και ου π.χ. ου Γιώργους

 

4) Η γενική ενικού αντικαθίσταται από εμπρόθετη αιτιατική π.χ. του σπίτι απ’ τουν Κώστα

 

5) Κατά την κλίση των ρημάτων εμφανίζεται ακινησία τόνου ή -σε άλλες περιπτώσεις- αναπτύσσεται ακόμη ένας τόνος π.χ. κουράζομάστα, έφαγάμι

 

6) Πολλά συνηρημένα ρήματα περνούν από τη δεύτερη τάξη (σε -εις) στην πρώτη τάξη (σε -ας) π.χ. λαλάς

 

7) Η αιτιατική έμμεσου αντικειμένου της προσωπικής αντωνυμίας είναι σε μι, σι (αντί με, σε / μου, σου) π.χ. σι δίνου, μι μιλάς

 

8) Διπλασιάζεται συχνά το αντικείμενο π.ψ. τα είδα τα ζώα

 

 

 

 Και λίγο από Τζίμη ομιλούντα τη θεσσαλική…

 

 

 

Πηγές

Σωτ. Ρουσιάκης «Γλωσσική επισκόπηση της Θεσσαλίας¨, Πρακτικά 1ου Συνεδρίου για την ιστορία και τον πολιτισμό της Θεσσαλίας

 

Advertisements