Αρχείο | Δεκέμβριος, 2014

Η μάχη του Μαραθώνα

14 Δεκ.

     Το 499 π.Χ. οι ελληνικές πόλεις της Ιωνίας ξεκινούν την ιωνική επανάσταση εναντίον των Περσών που τους επιβάλλουν βαρύτατους φόρους και τους στερούν την ελευθερία. Για την αντιμετώπιση των δυναστών τους ζητούν βοήθεια από τους υπόλοιπους Έλληνες και τελικά έρχονται να τους στηρίξουν μόνο 25 πλοία από την Αθήνα και την Ερέτρια.
      Το 494 π.Χ. η ιωνική επανάσταση καταπνίγεται από τους Πέρσες και ο βασιλιάς Δαρείος αποφασίζει να εκδικηθεί τις δύο ελληνικές πόλεις. Ο στόλος του το 490 π.Χ. καταφθάνει στην Ερέτρια, την οποία και καταστρέφει ολοσχερώς. Στη συνέχεια κατευθύνεται προς την Αττική και προσορμίζεται στον όρμο του Μαραθώνα.

Χάρτης που απεικονίζει τον κόσμο στην περίοδο των περσικών πολέμων

Χάρτης που απεικονίζει τον κόσμο στην περίοδο των περσικών πολέμων

     Στο μεταξύ οι Αθηναίοι πληροφορούνται την απειλή των Περσών και αποφασίζουν να τους αντιμετωπίσουν στο σημείο που αποβιβάστηκαν, δηλαδή στο Μαραθώνα.  Στο Μαραθώνα, που απέχει περίπου 40 χιλιόμετρα από την Αθήνα, παρατάχθηκαν 10.000 Αθηναίοι και προς βοήθειά τους ήρθαν και 1000 Πλαταιείς. Η περσική δύναμη υπολογίζεται ότι ανερχόταν στους 100.000 άνδρες.

     Οι Αθηναίοι είχαν βέβαια ζητήσει βοήθεια από τους Σπαρτιάτες, οι οποίοι όμως υποσχέθηκαν ότι θα έστελναν μετά την πανσέληνο. Οι δύο στρατοί παρατάχθηκαν ο ένας απέναντι στον άλλο και για πέντε ημέρες δεν υπήρχαν συγκρούσεις, γεγονός που βόλευε τους Αθηναίους, οι οποίοι περίμεναν τη σπαρτιατική δύναμη. Τελικά, την ημέρα που διοικητής του ελληνικού στρατού ήταν ο Μιλτιάδης (σύμφωνα με τον ιστορικό Ηρόδοτο, οι στρατηγοί εναλλάσσονταν στην ηγεσία) ελήφθη η απόφαση της διεξαγωγής της μάχης.

      Ο Μιλτιάδης παρέταξε το στρατό με αποδυναμωμένο το κέντρο αλλά ενισχυμένα τα δύο άκρα, προκειμένου να περικυκλώσει τον εχθρό. Στο κέντρο είχαν παραταχθεί ο Θεμιστοκλής και ο Αριστείδης, στο δεξί άκρο ο Καλλίμαχος, ενώ στο αριστερό οι Πλαταιείς.

Η περικεφαλαία του Μιλτιάδη την οποία και αφιέρωσε στο Δία

Η περικεφαλαία του Μιλτιάδη την οποία και αφιέρωσε στο Δία

     Όταν δόθηκε η εντολή για επίθεση, οι Έλληνες επιτέθηκαν με ταχύτητα εναντίον των Περσών, αφενός μεν επειδή το έδαφος ήταν κατηφορικό, αφετέρου δε επειδή ήθελαν ν΄ αποφύγουν τα περσικά βέλη. Οι Πέρσες αιφνιδιάστηκαν με την ορμή των Ελλήνων, γεγονός που έδωσε ισχυρό πλεονέκτημα στα ελληνικά άκρα. Κι ενώ τελικά το ελληνικό κέντρο διασπάστηκε και άρχισε να υποχωρεί μπροστά στις πολύδύναμες και επίλεκτες περσικές δυνάμεις, τα άκρα έτρεψαν σε φυγή τους Πέρσες. Ο περσικός στρατός κυκλώθηκε και όσοι από τους Πέρσες σώθηκαν τράπηκαν σε φυγή προς τα πλοία που βρίσκονταν στη θάλασσα.

Αναπαράσταση Αθηναίου οπλίτη να επιτίθεται στον Πέρση αντίπαλό του

Αναπαράσταση Αθηναίου οπλίτη να επιτίθεται στον Πέρση αντίπαλό του

    Οι Αθηναίοι, φοβούμενοι μήπως οι Πέρσες ανεβούν στα πλοία και πλεύσουν στην αφύλακτη Αθήνα, τους κυνήγησαν με λύσσα και κατάφεραν να σκοτώσουν πολλούς από αυτούς και να καταλάβουν μάλιστα και επτά πλοία. Στο μεταξύ αρκετοί Πέρσες είχαν ήδη πνιγεί στα έλη της περιοχής.

     Οι Πέρσες που έχασαν τη ζωή τους υπολογίζονται σε 6.400, ενώ από τους Αθηναίους και τους Πλαταιείς οι νεκροί ήταν μόνο 192 και 11 αντίστοιχα. Για να τους τιμήσουν μάλιστα οι Αθηναίοι, αποφάσισαν να τους θάψουν στο Μαραθώνα κοντά στο πεδίο της μάχης. Στον τάφο των Αθηναίων, ο Σιμωνίδης έγραψε το παρακάτω επίγραμμα:

Ἑλλήνων προμαχοῦντες Ἀθηναῖοι Μαραθῶνι,
χρυσοφόρων Μήδων ἐστόρεσαν δύναμιν
ΝΕ: Αμυνόμενοι υπέρ των Ελλήνων οι Αθηναίοι στον Μαραθώνα,
κατέστρεψαν τη δύναμη των χρυσοντυμένων Περσών
Ο τύμβος του Μαραθώνα

Ο τύμβος του Μαραθώνα

 

Ιστορίες από τη μάχη….

Ο Αριστείδης ο Δίκαιος

Ο Αριστείδης ο Δίκαιος

   Αριστείδης ο Δίκαιος: Ο Αριστείδης, ο γιος του Λυσιμάχου, ήταν σπουδαίος πολιτικός της Αθήνας και ένας από τους στρατηγούς στη μάχη του Μαραθώνα. Πριν από τη μάχη λέγεται ότι πρώτος αυτός παραιτήθηκε από την στρατηγία και έδωσε τη θέση του στο Μιλτιάδη πείθοντας και τους υπολοίπους να πράξουν το ίδιο, για να υπηρετηθεί αποτελεσματικότερα το συμφέρον της πατρίδας. Ο Αριστείδης έμεινε γνωστός στην ιστορία ως ο Αριστείδης ο Δίκαιος.

   Κυναίγειρος: ο Κυναίγειρος ήταν αδελφός του τραγικού ποιητή Αισχύλου, με τον οποίο και πολέμησε στη μάχη του Μαραθώνα. Μετά την πρώτη φάση της σύγκρουσης και την ήττα των Περσών, οι εναπομείναντες Πέρσες έσπευσαν να διαφύγουν με το στόλο τους. Στο σκληρό αγώνα που ακολούθησε γύρω από τα εχθρικά πλοία ο Κυναίγειρος, προσπαθώντας να εμποδίσει ένα πλοίο να αποπλεύσει το άρπαξε με το χέρι, περιμένοντας να φτάσουν οι συμπολεμιστές του και να το καταλάβουν. Όταν ένας Πέρσης τού ακρωτηρίασε το χέρι, τότε ο Κυναίγειρος έπιασε το πλοίο με το άλλο του χέρι. Όταν ο Πέρσης του έκοψε και το δεύτερο, τότε ο Κυναίγειρος γράπωσε το πλοίο με τα δόντια του. Ξεψύχησε, όταν ο Πέρσης του έκοψε το κεφάλι.

Αναπαράσταση της ηρωικής πράξης του Κυναίγειρου

Αναπαράσταση της ηρωικής πράξης του Κυναίγειρου

 

 

Φειδιππίδης: Ο Φειδιππίδης ήταν ένας διάσημος Αθηναίος δρομέας που λίγο πριν από τη μάχη του Μαραθώνα οι Αθηναίοι τον έστειλαν στη Σπάρτη να ζητήσει βοήθεια. Λέγεται μάλιστα ότι κατάφερε να τρέξει σε δύο ημέρες διακόσια χιλιόμετρα. Σύμφωνα όμως με μια άλλη παράδοση, που δεν επιβεβαιώνεται από τις αρχαίες πηγές, ο Φειδιππίδης ήταν εκείνος που έτρεξε την απόσταση από το Μαραθώνα ως την Αθήνα και ανήγγειλε στους Αθηναίους τη νίκη (Νενικήκαμεν!).

Μάλιστα, το 1896, χρόνια που διεξήχθησαν οι πρώτοι σύγχρονοι Ολυμπιακοί Αγώνες αποφασίστηκε ένα από τα αθλήματα να είναι και ο Μαραθώνιος δρόμος (42,195 χλμ), στον οποίο νικητής υπήρξε ο Σπύρος Λούης.

Ο Σπύρος Λούης

Ο Σπύρος Λούης

Αισχύλος: ο μεγάλος τραγικός ποιητής πολέμησε σε ηλικία 35 ετών στη μάχη του Μαραθώνα. Στη ζωή του κατάφερε χάρη στο ποιητικό ταλέντο να κερδίσει το σεβασμό και την αναγνώριση όλων των Ελλήνων για τις τραγωδίες που παρουσίασε και να πετύχει πολλές νίκες στους δραματικούς αγώνες. Ωστόσο, όταν έφτασε η ώρα του θανάτου του, ζήτησε να βάλουν πάνω από τον τάφο του ένα επίγραμμα το οποίο δεν αναφερόταν καν στην ποιητική του διαδρομή, παρά μόνο στη συμμετοχή του στη μάχη του Μαραθώνα, γεγονός που αποδεικνύει πόση περηφάνια αισθάνονταν οι Αθηναίοι που πήραν μέρος στη μάχη αυτή. Το επίγραμμα είχε ως εξής:

Αἰσχύλον Εὐφορίωνος Ἀθηναῖον τόδε κεῦθει / μνῆμα καταφθίμενον πυροφόροιο Γέλας· / ἀλκὴν δ’ εὐδόκιμον Mαραθώνιον ἄλσος ἄν εἴποι / καὶ βαθυχαιτήεις Μῆδος ἐπιστάμενος.

Στα νεότερα ελληνικά: Το γιο του Ευφορίωνα τον Αθηναίο Αισχύλο κρύβει νεκρόν το μνήμα αυτό της Γέλας με τα στάρια·
την άξια νιότη του θα ειπεί του Μαραθώνα το άλσος κι ο Μήδος ο ακούρευτος οπού καλά την ξέρει.

 

Κι ένα πολύ ωραίο βίντεο με την ψηφιακή αναπαράσταση της μάχης του Μαραθώνα: