Αρχείο | Ιστορία Α’ Λυκείου RSS feed for this section

Μύρτις

5 Μαρ.
Η Μύρτις

Η Μύρτις

     Tι κι αν πέρασαν 2440 χρόνια από το θάνατό της! Η Μύρτις είναι εδώ. Είναι εδώ να μας θυμίζει απ’ τη μια το αθηναϊκό μεγαλείο του 5ου αι. π.Χ, απ’ την άλλη τις ζοφερές στιγμές των αρχών του Πελοποννησιακού πολέμου.

     Η μικρή κοκκινομάλλα ήταν μόλις 11 χρόνων, όταν έχασε τη ζωή της εξαιτίας του λοιμού, μιας επιδημικής ασθένειας που έπληξε την Αθήνα στο τέλος του 5ου αι. π.χ. Για την ασθένεια αυτή σήμερα οι επιστήμονες πιστεύουν ότι πρόκειται για τυφοειδή πυρετό, από τα συμπεράσματα που έβγαλαν μελετώντας τα δόντια των νεκρών. Αυτός ακριβώς ο τυφοειδής πυρετός στοίχισε τη ζωή τού ενός τρίτου του συνόλου του πληθυσμού της Αθήνας εκείνης της εποχής και, βέβαια, και τη ζωή του μεγάλου πολιτικού άνδρα της Αθήνας του Περικλή.

    Η εντεκάχρονη Μύρτις τάφηκε μάλλον γρήγορα μαζί με άλλους 150 ανθρώπους σ’ έναν ομαδικό τάφο στην περιοχή του Κεραμεικού, καθώς η κατάσταση ήταν τέτοια που δεν επέτρεπε ατομική ταφή συνοδευόμενη από τις καθιερωμένες νεκρικές τιμές.

     Σε ανασκαφές που πραγματοποίησαν οι αρχαιολόγοι στα 1994-95 λόγω των έργων του Μετρό ανακάλυψαν αυτόν τον ομαδικό τάφο και κατάλαβαν ότι πρόκειται για θύματα του τυφοειδούς πυρετού. Ανάμεσα στα πολλά κρανία ξεχώρισαν αμέσως το κρανίο αυτού του εντεκάχρονου κοριτσιού, καθώς ήταν το καλύτερα διατηρημένο από τα οκτώ παιδικά κρανία που βρέθηκαν. Δεν έλειπαν οστά, ενώ είχε στη θέση τους όλα τα δόντια.

     Το φύλο της οι επιστήμονες το συμπέραναν από το πηγούνι της, που δεν είναι τόσο έντονο όσο των αγοριών, τα «μαλακά» τόξα στην περιοχή των φρυδιών και τη διάμετρο των κυνοδόντων της που είναι μικρότερος σε σχέση με τον αγοριών. Όσο για την ηλικία της, αυτή φάνηκε από την εμφάνιση των μόνιμων δοντιών και τη μορφολογία των ακρορριζίων τους.

     Δε χρειάστηκε καιρός να της δώσουν κι όνομα. Το πραγματικό όνομα του κοριτσιού βέβαια δεν το γνωρίζουμε, γι’ αυτό οι επιστήμονες επέλεξαν το «Μύρτις», ένα απλό και εύηχο όνομα. Η Μύρτις λογικά είχε γεννηθεί στην Αθήνα περίπου το 440 π.Χ., ήταν μικρούλα, όταν χτιζόταν ο Παρθενώνας, και ο θάνατος τής στέρησε τις όποιες χαρές της ενήλικης ζωής. Κι όταν λέμε θάνατος, εννοούμε το βιολογικό θάνατο….

      Κι αυτό, γιατί οι επιστήμονες φρόντισαν σήμερα να δώσουν σάρκα (τα οστά … υπήρχαν) στο άτυχο αυτό κορίτσι. Πιο συγκεκριμένα, με τη βοήθεια της σύγχρονης τεχνολογίας και τις εξελιγμένες επιστημονικές γνώσεις ο καθηγητής ορθοδοντικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Μανόλης Παπαγρηγοράκης, έδωσε μια μορφή, που είναι μάλλον πολύ κοντά στην πραγματική της μορφή. Όσο για το χρώμα των μαλλιών, του δέρματος και των ματιών, αυτό επιλέχθηκε με βάση τα χρώματα των ανθρώπων εκείνης της εποχής. Βέβαια, όπως επισήμανε κι ο κ. Παπαγρηγοράκης, θα πρέπει να διευκρινιστεί πως δε γνωρίζουμε σίγουρα αν η Μύρτις ήταν Αθηναία. Υπάρχει η πιθανότητα να ήταν και μια δούλη, οπότε είναι προτιμότερο να μιλάμε για κάτοικο Αθήνας και όχι για Αθηναία.

Το βίντεο που ακολουθεί αναφέρεται στην έκθεση της Μύρτιδος στο Μουσείο Γουλανδρή.

Πηγές

Myrtis.gr

Εφημ. Τα Νέα

Η μάχη του Μαραθώνα

14 Δεκ.

     Το 499 π.Χ. οι ελληνικές πόλεις της Ιωνίας ξεκινούν την ιωνική επανάσταση εναντίον των Περσών που τους επιβάλλουν βαρύτατους φόρους και τους στερούν την ελευθερία. Για την αντιμετώπιση των δυναστών τους ζητούν βοήθεια από τους υπόλοιπους Έλληνες και τελικά έρχονται να τους στηρίξουν μόνο 25 πλοία από την Αθήνα και την Ερέτρια.
      Το 494 π.Χ. η ιωνική επανάσταση καταπνίγεται από τους Πέρσες και ο βασιλιάς Δαρείος αποφασίζει να εκδικηθεί τις δύο ελληνικές πόλεις. Ο στόλος του το 490 π.Χ. καταφθάνει στην Ερέτρια, την οποία και καταστρέφει ολοσχερώς. Στη συνέχεια κατευθύνεται προς την Αττική και προσορμίζεται στον όρμο του Μαραθώνα.

Χάρτης που απεικονίζει τον κόσμο στην περίοδο των περσικών πολέμων

Χάρτης που απεικονίζει τον κόσμο στην περίοδο των περσικών πολέμων

     Στο μεταξύ οι Αθηναίοι πληροφορούνται την απειλή των Περσών και αποφασίζουν να τους αντιμετωπίσουν στο σημείο που αποβιβάστηκαν, δηλαδή στο Μαραθώνα.  Στο Μαραθώνα, που απέχει περίπου 40 χιλιόμετρα από την Αθήνα, παρατάχθηκαν 10.000 Αθηναίοι και προς βοήθειά τους ήρθαν και 1000 Πλαταιείς. Η περσική δύναμη υπολογίζεται ότι ανερχόταν στους 100.000 άνδρες.

     Οι Αθηναίοι είχαν βέβαια ζητήσει βοήθεια από τους Σπαρτιάτες, οι οποίοι όμως υποσχέθηκαν ότι θα έστελναν μετά την πανσέληνο. Οι δύο στρατοί παρατάχθηκαν ο ένας απέναντι στον άλλο και για πέντε ημέρες δεν υπήρχαν συγκρούσεις, γεγονός που βόλευε τους Αθηναίους, οι οποίοι περίμεναν τη σπαρτιατική δύναμη. Τελικά, την ημέρα που διοικητής του ελληνικού στρατού ήταν ο Μιλτιάδης (σύμφωνα με τον ιστορικό Ηρόδοτο, οι στρατηγοί εναλλάσσονταν στην ηγεσία) ελήφθη η απόφαση της διεξαγωγής της μάχης.

      Ο Μιλτιάδης παρέταξε το στρατό με αποδυναμωμένο το κέντρο αλλά ενισχυμένα τα δύο άκρα, προκειμένου να περικυκλώσει τον εχθρό. Στο κέντρο είχαν παραταχθεί ο Θεμιστοκλής και ο Αριστείδης, στο δεξί άκρο ο Καλλίμαχος, ενώ στο αριστερό οι Πλαταιείς.

Η περικεφαλαία του Μιλτιάδη την οποία και αφιέρωσε στο Δία

Η περικεφαλαία του Μιλτιάδη την οποία και αφιέρωσε στο Δία

     Όταν δόθηκε η εντολή για επίθεση, οι Έλληνες επιτέθηκαν με ταχύτητα εναντίον των Περσών, αφενός μεν επειδή το έδαφος ήταν κατηφορικό, αφετέρου δε επειδή ήθελαν ν΄ αποφύγουν τα περσικά βέλη. Οι Πέρσες αιφνιδιάστηκαν με την ορμή των Ελλήνων, γεγονός που έδωσε ισχυρό πλεονέκτημα στα ελληνικά άκρα. Κι ενώ τελικά το ελληνικό κέντρο διασπάστηκε και άρχισε να υποχωρεί μπροστά στις πολύδύναμες και επίλεκτες περσικές δυνάμεις, τα άκρα έτρεψαν σε φυγή τους Πέρσες. Ο περσικός στρατός κυκλώθηκε και όσοι από τους Πέρσες σώθηκαν τράπηκαν σε φυγή προς τα πλοία που βρίσκονταν στη θάλασσα.

Αναπαράσταση Αθηναίου οπλίτη να επιτίθεται στον Πέρση αντίπαλό του

Αναπαράσταση Αθηναίου οπλίτη να επιτίθεται στον Πέρση αντίπαλό του

    Οι Αθηναίοι, φοβούμενοι μήπως οι Πέρσες ανεβούν στα πλοία και πλεύσουν στην αφύλακτη Αθήνα, τους κυνήγησαν με λύσσα και κατάφεραν να σκοτώσουν πολλούς από αυτούς και να καταλάβουν μάλιστα και επτά πλοία. Στο μεταξύ αρκετοί Πέρσες είχαν ήδη πνιγεί στα έλη της περιοχής.

     Οι Πέρσες που έχασαν τη ζωή τους υπολογίζονται σε 6.400, ενώ από τους Αθηναίους και τους Πλαταιείς οι νεκροί ήταν μόνο 192 και 11 αντίστοιχα. Για να τους τιμήσουν μάλιστα οι Αθηναίοι, αποφάσισαν να τους θάψουν στο Μαραθώνα κοντά στο πεδίο της μάχης. Στον τάφο των Αθηναίων, ο Σιμωνίδης έγραψε το παρακάτω επίγραμμα:

Ἑλλήνων προμαχοῦντες Ἀθηναῖοι Μαραθῶνι,
χρυσοφόρων Μήδων ἐστόρεσαν δύναμιν
ΝΕ: Αμυνόμενοι υπέρ των Ελλήνων οι Αθηναίοι στον Μαραθώνα,
κατέστρεψαν τη δύναμη των χρυσοντυμένων Περσών
Ο τύμβος του Μαραθώνα

Ο τύμβος του Μαραθώνα

 

Ιστορίες από τη μάχη….

Ο Αριστείδης ο Δίκαιος

Ο Αριστείδης ο Δίκαιος

   Αριστείδης ο Δίκαιος: Ο Αριστείδης, ο γιος του Λυσιμάχου, ήταν σπουδαίος πολιτικός της Αθήνας και ένας από τους στρατηγούς στη μάχη του Μαραθώνα. Πριν από τη μάχη λέγεται ότι πρώτος αυτός παραιτήθηκε από την στρατηγία και έδωσε τη θέση του στο Μιλτιάδη πείθοντας και τους υπολοίπους να πράξουν το ίδιο, για να υπηρετηθεί αποτελεσματικότερα το συμφέρον της πατρίδας. Ο Αριστείδης έμεινε γνωστός στην ιστορία ως ο Αριστείδης ο Δίκαιος.

   Κυναίγειρος: ο Κυναίγειρος ήταν αδελφός του τραγικού ποιητή Αισχύλου, με τον οποίο και πολέμησε στη μάχη του Μαραθώνα. Μετά την πρώτη φάση της σύγκρουσης και την ήττα των Περσών, οι εναπομείναντες Πέρσες έσπευσαν να διαφύγουν με το στόλο τους. Στο σκληρό αγώνα που ακολούθησε γύρω από τα εχθρικά πλοία ο Κυναίγειρος, προσπαθώντας να εμποδίσει ένα πλοίο να αποπλεύσει το άρπαξε με το χέρι, περιμένοντας να φτάσουν οι συμπολεμιστές του και να το καταλάβουν. Όταν ένας Πέρσης τού ακρωτηρίασε το χέρι, τότε ο Κυναίγειρος έπιασε το πλοίο με το άλλο του χέρι. Όταν ο Πέρσης του έκοψε και το δεύτερο, τότε ο Κυναίγειρος γράπωσε το πλοίο με τα δόντια του. Ξεψύχησε, όταν ο Πέρσης του έκοψε το κεφάλι.

Αναπαράσταση της ηρωικής πράξης του Κυναίγειρου

Αναπαράσταση της ηρωικής πράξης του Κυναίγειρου

 

 

Φειδιππίδης: Ο Φειδιππίδης ήταν ένας διάσημος Αθηναίος δρομέας που λίγο πριν από τη μάχη του Μαραθώνα οι Αθηναίοι τον έστειλαν στη Σπάρτη να ζητήσει βοήθεια. Λέγεται μάλιστα ότι κατάφερε να τρέξει σε δύο ημέρες διακόσια χιλιόμετρα. Σύμφωνα όμως με μια άλλη παράδοση, που δεν επιβεβαιώνεται από τις αρχαίες πηγές, ο Φειδιππίδης ήταν εκείνος που έτρεξε την απόσταση από το Μαραθώνα ως την Αθήνα και ανήγγειλε στους Αθηναίους τη νίκη (Νενικήκαμεν!).

Μάλιστα, το 1896, χρόνια που διεξήχθησαν οι πρώτοι σύγχρονοι Ολυμπιακοί Αγώνες αποφασίστηκε ένα από τα αθλήματα να είναι και ο Μαραθώνιος δρόμος (42,195 χλμ), στον οποίο νικητής υπήρξε ο Σπύρος Λούης.

Ο Σπύρος Λούης

Ο Σπύρος Λούης

Αισχύλος: ο μεγάλος τραγικός ποιητής πολέμησε σε ηλικία 35 ετών στη μάχη του Μαραθώνα. Στη ζωή του κατάφερε χάρη στο ποιητικό ταλέντο να κερδίσει το σεβασμό και την αναγνώριση όλων των Ελλήνων για τις τραγωδίες που παρουσίασε και να πετύχει πολλές νίκες στους δραματικούς αγώνες. Ωστόσο, όταν έφτασε η ώρα του θανάτου του, ζήτησε να βάλουν πάνω από τον τάφο του ένα επίγραμμα το οποίο δεν αναφερόταν καν στην ποιητική του διαδρομή, παρά μόνο στη συμμετοχή του στη μάχη του Μαραθώνα, γεγονός που αποδεικνύει πόση περηφάνια αισθάνονταν οι Αθηναίοι που πήραν μέρος στη μάχη αυτή. Το επίγραμμα είχε ως εξής:

Αἰσχύλον Εὐφορίωνος Ἀθηναῖον τόδε κεῦθει / μνῆμα καταφθίμενον πυροφόροιο Γέλας· / ἀλκὴν δ’ εὐδόκιμον Mαραθώνιον ἄλσος ἄν εἴποι / καὶ βαθυχαιτήεις Μῆδος ἐπιστάμενος.

Στα νεότερα ελληνικά: Το γιο του Ευφορίωνα τον Αθηναίο Αισχύλο κρύβει νεκρόν το μνήμα αυτό της Γέλας με τα στάρια·
την άξια νιότη του θα ειπεί του Μαραθώνα το άλσος κι ο Μήδος ο ακούρευτος οπού καλά την ξέρει.

 

Κι ένα πολύ ωραίο βίντεο με την ψηφιακή αναπαράσταση της μάχης του Μαραθώνα:

 

Ο ΤΥΡΑΝΝΟΣ ΠΟΛΥΚΡΑΤΗΣ

24 Μάι.

    Ο Πολυκράτης ήταν σάμιος αριστοκράτης, γιός του Αιάκη. Υπήρξε τύραννος της Σάμου πιθανόν από το 538 π.Χ. ως το 522 π.Χ. Προτού να γίνει τύραννος, είχε οργανώσει στη Σάμο μια κερδοσκοπική επιχείρηση ενοικίασης πολυτελών στρωμάτων και ποτηριών για συμπόσια και δεξιώσεις. Όταν αποφάσισε να καταλάβει την εξουσία, οργάνωσε μια «εταιρεία» με τη βοήθεια των δύο αδελφών του, του Παντάγνωτου και του Συλοσώντα, και τη στήριξη λίγων πολιτών τους οποίους είχε κερδίσει με τις γενναιοδωρίες του.

Ο Πολυκράτης στο πολυτελέστατο ανάκτορό του

Ο Πολυκράτης στο πολυτελέστατο ανάκτορό του

 

Η κατάληψη της εξουσίας και η εδραίωση σ’ αυτή
Η ευκαιρία για την κατάληψη της εξουσίας τού δόθηκε σε μια γιορτή της Ήρας. Τη στιγμή που οι πολίτες κατέθεταν τα όπλα τους, σύμφωνα με τη συνήθεια, στον ιερό χώρο της Ήρας, ο Πολυκράτης και οι οπαδοί του επιτέθηκαν αιφνιδιαστικά και κατέλαβαν την αφρούρητη πόλη. Επειδή μάλιστα ο Πολυκρτάτης αρχικά δεν είχε αρκετούς υποστηρικτές, ζήτησε και τη βοήθεια του τύραννου της Νάξου Λύγδαμη.
Για μερικά χρόνια μοιράστηκε την εξουσία με τα δύο αδέλφια του, πιθανόν ως το 532 π.Χ. Ο Πολυκράτης κράτησε την Αστυπάλαια, την αρχαία δηλαδή πόλη της Σάμου και τον κάμπο της Χώρας στο νοτιοανατολικό τμήμα του νησιού. Ο Παντάγνωτος πήρε τη Χησία, από το Μυτιληνιό ρέμα και πέρα ανατολικά, και ο Συλοσώντας το δυτικό τμήμα του νησιού, την Αισχριονία.
Ύστερα, όμως, από λίγο καιρό, ο Πολυκράτης, υποψιαζόμενος πιθανώς σχέδια σφετερισμού της εξουσίας του από τα δύο του αδέλφια, σκότωσε κατά τη διάρκεια μιας φιλονικίας τον αδελφό του Παντάγνωτο, εξόρισε το Συλοσώντα και έγινε ο μόνος τύραννος του νησιού, γύρω στο 538 π.X.

Σύγχρονος χάρτης της Σάμου

Σύγχρονος χάρτης της Σάμου

Μέτρα κατά των αριστοκρατών
Αμέσως μετά την εξουδετέρωση των αδελφών του, έλαβε μια σειρά από μέτρα με σκοπό την εδραίωση της εξουσίας του: εξόρισε τους πιο επικίνδυνους γεωμόρους, αριστοκράτες δηλαδή που υποστήριζαν την εγκαθίδρυση ολιγαρχικού πολιτεύματος, και επέβαλε δυσβάσταχτους φόρους στους υπόλοιπους. Οι φόροι αυτοί αφενός μεν εμπόδιζαν τους αριστοκράτες να χρηματοδοτούν στασιαστικές κινήσεις εναντίον του Πολυκράτη, αφετέρου δε παρείχαν στον τύραννο τους πόρους εκείνους για τα μεγάλα δημόσια έργα που οραματιζόταν. Η δυσαρέσκεια ανάμεσα στους σάμιους αριστοκράτες ήταν τόσο μεγάλη, ώστε πολλοί αναγκάστηκαν να εκγαταλείψουν το νησί και να ιδρύσουν αποικία στην Κάτω Ιταλία, τη Δικαιοάρχεια. Μεταξύ αυτών ήταν και ο φιλόσοφος Πυθαγόρας. Επίσης ο Πολυκράτης, για να αποφύγει τον κίνδυνο των εναντίον του συνωμοσιών, απαγόρευσε κάθε είδους συναθροίσεις πολιτών, ακόμη και στις παλαίστρες. Παράλληλα δε δίσταζε να προχωράει σε φυλακίσεις, εξορίες και βασανιστήρια των πολιτικών του αντιπάλων. Μάλιστα αυτούς από τους αντιπάλους του που τους θεωρούσε πιο επικίνδυνους τους έστελνε σε δύσκολες εκστρατείες, με την ελπίδα να σκοτωθούν.

Μέτρα υπέρ των λαϊκών στρωμάτων
Από την άλλη όμως ο Πολυκράτης πρόσφερε εργασία στις κατώτερες κοινωνικές τάξεις αφενός μεν με τον πολυάριθμο στόλο του, ο οποίος χρειαζόταν ναυπηγούς, ναύτες, κωπηλάτες και μάχιμο πλήρωμα, αφετέρου δε με τα περίφημα δημόσια έργα του.
Ένα άλλο ιδιαίτερα φιλολαϊκό μέτρο που έλαβε ήταν η υποχρέωση των πλούσιων αριστοκρατών να συντηρούν τις μητέρες όσων έχασαν τη ζωή τους σε πολεμικές επιχειρήσεις της Σάμου.
Παράλληλα, έχοντας ως στόχο την ανάπτυξη της κτηνοτροφίας και της εριουργίας, έφερε στο νησί πρόβατα από τη Νάξο και την Αττική, γίδες από τη Νάξο και τη Σκύρο και γουρούνια από τη Σικελία. Αλλά και διάφορα είδη φυτών και λουλουδιών εισήγαγε στο νησί, προκειμένου να προοδεύσει και η γεωργία.
Οι ενέργειες του Πολυκράτη με σκοπό την ανάπτυξη του νησιού δε σταματάν εδώ. Μερίμησε γα την ίδρυση διάφορων αποικιών που θα πολλαπλασίαζαν τα εισοδήματά του (π.χ. Έφεσος) και συμμάχησε με σπουδαίους ηγέτες, όπως με το βασιλιά της Αιγύπου Άμαση και τον τύραννο της Νάξου Λύγδαμη.

Ο στόλος
Τα πλούτη του ο Πολυκράτης τα εξασφάλισε κυρίως από τη ναυτική δύναμη που κατόρθωσε να αποκτήσει.
Ο Πολυκράτης έδειξε ιδιαίτερο ενδιαφέρον τόσο για την πολεμική όσο και για την εμπορική ναυτιλία. Λέγεται ότι είχε ναυπηγήσει 100 πεντηκοντόρους, πλοία εφοδιασμένα με πενήντα κουπιά σε ένα επίπεδο, καθώς και 40 διήρεις, τις περίφημες «σάμαινες», που ήταν πλοία κατάφρακτα, δηλαδή σκεπασμένα, ώστε να προστατεύονται οι κωπηλάτες, και με μεγαλύτερης χωρητικότητας αμπάρια. Χάρη στο στόλο του ο Πολυκράτης έτρεψε σε φυγή τον Κύρο, όταν αυτός επιχείρησε να καταλάβει τη Σάμο.

Σύγχρονη αναπαράσταση της Σάμαινας, του τύπου πλοίου που κυριάρχησε στο Αιγαίο τον 6ο αι. π.

Σύγχρονη αναπαράσταση της Σάμαινας, του τύπου πλοίου που κυριάρχησε στο Αιγαίο τον 6ο αι. π.Χ.

     Ο στόλος του Πολυκράτη τού έδωσε τη δυνατότητα να επιβάλει ένα είδος φόρου στα ξένα πλοία που περνούσαν από τις δικές του θάλασσες, να «πουλάει προστασία» σε διάφορους γείτονές του, να ασκεί πειρατεία σε εχθρούς και φίλους και να διεξάγει νικηφόρες επιδρομές σε γειτονικά νησιά και στα παράλια της Ιωνίας.
Έτσι, τα σαμιώτικα εμπορικά καράβια ταξίδευαν σ’ όλες τις θάλασσες τού τότε γνωστού κόσμου. Λέγεται μάλιστα ότι σαμιώτης ήταν ο πρώτος καπετάνιος, ο Κωλαίος, που πέρασε το Γιβραλτάρ (Ηράκλειες Στήλες) και βγήκε στον Ατλαντικό,

Τα δημόσια έργα
Όπως όλοι οι τύραννοι, έτσι και ο Πολυκράτης κατασκεύασε μεγάλα έργα. Φρόντισε όμως να τους ξεπεράσει όλους στον αριθμό, στο μέγεθος και, κυρίως, στο τεχνικό ενδιαφέρον που αυτά παρουσιάζουν:
– Ο μηχανικός Ευπαλίνος ο Μεγαρεύς κατασκεύασε το περίφημο υδραγωγείο της Σάμου σκάβοντας μέσα στο βουνό σήραγγα μήκους 1.045 μέτρων, επίτευγμα αδιανόητο για τα μέσα της εποχής. Οι εργασίες ξεκίνησαν από τις δύο άκρες και οι δύο ομάδες συναντήθηκαν στη μέση της σήραγγας με μια απόκλιση περίπου 1,80 μ.

– Επίσης ο Πολυκράτης κατασκεύασε μεγάλα λιμενικά έργα με εγκαταστάσεις για τη ναυπήγηση και την προστασία πλοίων (με κυματοθραύστη μήκους 400 μ.)
– Έχτισε, ακόμη, τείχη περιβάλλοντάς τα με βαθιά τάφρο που σε κάποια σημεία έφτανε τα 6μ. Λέγεται μάλιστα ότι την τάφρο την έσκαψαν Μυτιληνιοί αιχμάλωτοι.
– Τέλος, ανοικοδόμησε το περίλαμπρο Ηραίο, προς τιμήν της προστάτιδος του νησιού θεάς Ήρας, στη θέση ενός παλαιότερου ξύλινου, το οποίο είχε πυρπολήσει ο βασιλιάς των Περσών Κύρος κατά την αποτυχημένη απόπειρά του να καταλάβει το νησί. Ο ναός είναι χτισμένος 5 χλμ μακριά από το Άστυ, το σημερινό δηλ. Πυθαγόρειο, στη νοτιοδυτική ακρογιαλιά του κάμπου της Χώρας. Χτίστηκε εκεί, καθώς πίστευαν ότι στο σημείο αυτό, κάτω από μια λυγαριά της ακροποταμιάς του ποταμού Ίμβρασου, γεννήθηκε η Ήρα. Η μετάβαση από το Άστυ στο ναό γινόταν μέσω της «Ιεράς Οδού», ενός δρόμου πλάτους 4 μ. που δεξιά και αριστερά του υπήρχε πλήθος αγαλμάτων, ωραίων οικοδομών και δένδρων. Ο ρυθμός του ναού ήταν ιωνικός και αρχιτέκτονας ήταν ο Θεόδωρος, γιος του Ροίκου. Είχε μήκος 108,73μ., πλάτος 54,58 μ. και ύψος γύρω στα 25 μέτρα. Ήταν περίπτερος, δίπτερος, με 133 μαρμαροκολώνες. Απ’ αυτές σήμερα σώζεται δυστυχώς μόνο μία. Κι αυτή, μάλιστα, είναι χωρίς ραβδώσεις και μισογκρεμισμένη. Η στέγη του ναού ήταν φτιαγμένη από κεραμίδες, ζωγραφισμένες με διάφορες όμορφες παραστάσεις.

O κάμπος της Χώρας, όπως φαίνεται από το Πυθαγόρειο.

O κάμπος της Χώρας, όπως φαίνεται από το Πυθαγόρειο. Σε απόσταση 5 χλμ. ήταν ο ναός της Ήρας.

   Στη μέση ακριβώ ς του ναού βρισκόταν το λατρευτικό σύμβολο της θεάς, ένα ξόανο, ξύλινο δηλ. ομοίωμα. Αργότερα στη θέση του ξόανου έστησαν μεγαλόπρεπο άγαλμα, πρώτα απο χαλκό και ύστερα από μάρμαρο. Το άγαλμα αυτό, που παράσταινε την Ήρα όρθια, ντυμένη νυφικά, με πέπλο ανεμιστό, καλάθι στην κεφαλή και στο κάθε χέρι μικρό ποτήρι, μεταφέρθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 389 μ.χ. το και το 480 το κατέστρεψαν.

Ό,τι έχει απομείνει σήμερα από το σπουδαίο ναό της Ήρας

Ό,τι έχει απομείνει σήμερα από το σπουδαίο ναό της Ήρας

Το δαχτυλίδι του Πολυκράτη και τα όρια της τύχης
Στα χρόνια του Πολυκράτη η Σάμος έφτασε στο απώγειο της δόξας της. Ο τύραννος υπήρξε, πέρα από σκληρός ηγέτης, ιδαίτερα ικανός μα, και προπάντων, ιδαίτερα τυχερός. Κάθε ενέργειά του στεφόταν από επιτυχία. Οι απανωτές, ωστόσο, επιτυχίες και η τόσο μεγάλη ευτυχία του φαίνεται ότι κάποια στιγμή τον προβλημάτισαν. Ο Πολυκράτης, σύμφωνα με τον ιστορικό Ηρόδοτο, σκέφτηκε τότε να συμβουλευτεί το φίλο του Άμαση, βασιλιά της Αιγύπτου.
Ο Άμασης, κατανοώντας ότι ένας άνθρωπος δεν είναι δυνατό να έχει μόνο επιτυχίες, συμβούλεψε τον Πολυκράτη να στερηθεί κάτι αγαπημένο του, προκειμένου να βιώσει μια λύπη και, έτσι, να μην προκαλέσει το φθόνο των θεών.
Ο Πολυκράτης, ακολουθώντας τη συμβουλή του φίλου του, αποφάσισε να πετάξει στη θάλασσα το πιο αγαπημένο του δαχτυλίδι, έναν πολύτιμο σφραγιδόλιθο που του τον είχε φτιάξει κάποιος σπουδαίος τεχνίτης. Πράγματι πέταξε το δαχτυλίδι στο πέλαγος και –επιτέλους- άρχισε να στενοχωριέται που το έχασε. Δεν πέρασε όμως ούτε εβδομάδα και ένας ψαράς έφερε στο παλάτι ένα μεγάλο ψάρι δώρο για τον τύραννο. Όταν, όμως, ο μάγειρας άνοιξε την κοιλιά του ψαριού, για να το καθαρίσει, βρήκε μέσα το δαχτυλίδι και το παρέδωσε στον κύριό του. Ο Πολυκράτης έγραψε πάλι στο φίλο του τον Άμαση τι του συνέβη, εξηγώντας του ότι δεν μπόρεσε να νιώσει τη λύπη που έπρεπε. Ο Άμασης κατάλαβε τότε ότι είναι στη μοίρα του Πολυκράτη να βιώσει ένα τραγικό τέλος. Φρόντισε, μάλιστα, να δώσει τέλος στη φιλία τους, για να μη στενοχωρηθεί τη στιγμή που ο Πολυκράτης θα βρεθεί αντιμέτωπος με τη μοίρα του (ίσως όμως η αιτία να είναι ότι ο Πολυκράτης είχε συμμαχήσει με τους Πέρσες εναντίον των Αιγυπτίων).

Το τέλος του Πολυκράτη
Η επιβεβαίωση της πρόβλεψης του Άμαση δεν άργησε να έρθει. Ο Πολυκράτης είχε αποκτήσει όλα αυτά τα χρόνια πολλούς εχθρούς και έκανε ακόμη και τους συμμάχους του να ανησυχούν εξαιτίας της δύναμης που είχε αποκτήσει. Οι Πέρσες αντιλαμβανόμενοι ότι δεν είναι ικανοί να τον εξοντώσουν με κατά μέτωπο επίθεση εναντίον του, αποφάσισαν να χρησιμοποιήσουν το δόλο. Έτσι κατέφυγαν στο εξής τέχνασμα: Ο σατράπης Οροίτης, γνωρίζοντας την πλεονεξία του Πολυκράτη, του διαμήνυσε πως ο βασιλιάς των Περσών σχεδιάζει να τον δολοφονήσει και να του πάρει τα πλούτη του. Προκειμένου λοιπόν να μην πέσουν στα χέρια του βασιλιά, ζητούσε δήθεν τη δική του βοήθεια, για να τα φυγαδέψει.
Ο Πολυκράτης διάβασε την επιστολή και έστειλε τον έμπιστό του Μαίανδρο στις Σάρδεις, για να συννενοηθεί με τον Οροίτη. Ο Οροίτης στο μεταξύ, στο πλαίσιο του σχεδίου του, λέγεται ότι γέμισε οχτώ κάσες με πέτρες και πάνω από αυτές έστρωσε νομίσματα χρυσά. Ο Μαιάνδριος, πράγματι, πίστεψε ότι οι κάσες ήταν γεμάτες χρυσάφι και εξαπατήθηκε. Επιστρέφοντας στη Σάμο, διηγήθηκε στον Πολυκράτη όσα είδε. Τότε ο Πολυκράτης μπήκε αμέσως στο πλοίο και έβαλε πλώρη για την Ασία. Άδικα οι φίλοι του και η κόρη του προσπαθούσαν να τον σταματήσουν.
Ο Οροίτης, που τον περίμενε, τον έπιασε και με εντολή του βασιλιά των Περσών, τον ανασκολόπησε και τον σταύρωσε πάνω σε πλαγιά της Μυκάλης, αντίκρυ στο αγαπημένο του Άστυ.

Το Πυθαγόρειο της Σάμου σήμερα, όπου το 6ο αι. π.Χ. ήταν το Άστυ. Στο βάθος διακρίνεται το βουνό της Μυκάλης στη Μ. Ασία, σε πλαγιά του οποίου βρήκε φριχτό θάνατο  ο Πολυκράτη.

Το Πυθαγόρειο της Σάμου σήμερα, όπου το 6ο αι. π.Χ. ήταν το Άστυ. Στο βάθος διακρίνεται το βουνό της Μυκάλης στη Μ. Ασία, σε πλαγιά του οποίου βρήκε φριχτό θάνατο ο Πολυκράτης.

Πηγές

Ηροδότου Ιστορίες εκδ. ΟΕΔΒ

tovima.gr

enet.gr

Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάνικα

culture.gr