Αρχείο | Πρόσωπα RSS feed for this section

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ: ΕΝΑΣ ΙΔΑΝΙΚΟΣ ΑΥΤΟΧΕΙΡ

3 Απρ.
kariotakis

Κ. Καρυωτάκης

Ο Κωνσταντίνος Καρυωτάκης γεννήθηκε στην Τρίπολη στις 30 Οκτωβρίου του 1896 και ήταν το δεύτερο από τα τρία παιδιά του νομομηχανικού Γεώργιου Καρυωτάκη από τα Χανιά και της Αικατερίνης Σκάγιαννη από την Τρίπολη. Λόγω της εργασίας του πατέρα του άλλαζε κατά τα παιδικά του χρόνια συχνά τόπους διαμονής: Λευκάδα, Αργοστόλι, Λάρισα, Πάτρα, Καλαμάτα, Αθήνα και Χανιά.Σε ηλικία 17 ετών ερωτεύεται μια κοπέλα από τα Χανιά, την Άννα Σκορδύλη, μια σχέση που θα τον σημαδέψει. Η Άννα δύο χρόνια αργότερα θα παντρευτεί έναν άλλο άνδρα.

Το 1914 ο Καρυωτάκης πήγε στην Αθήνα να σπουδάσει στη Νομική Σχολή, από την οποία και αποφοίτησε το 1917 με βαθμό «λίαν καλώς». Το 1919 επιστρατεύθηκε αλλά πήρε αναβολή λίγων μηνών λόγω υγείας. Επιχείρησε να εργαστεί ως δικηγόρος, αλλά η έλλειψη πελατών τον οδήγησε στην αναζήτηση μιας θέσης δημοσίου υπαλλήλου

Διορίστηκε στη Νομαρχία Θεσσαλονίκης και, για ν’ αποφύγει τις μεταθέσεις, μεταπήδησε στο Υπουργείο Πρόνοιας στην Αθήνα, όπου και συνδέθηκε με την επίσης ποιήτρια Μαρία Πολυδούρη.  Το Φεβρουάριο του 1928 αποσπάστηκε στην Πάτρα και στη συνέχεια μετατέθηκε δυσμενώς στην Πρέβεζα λόγω συγκρούσεων που είχε με τους προϊσταμένους του.

Στο μεταξύ οι ποιητικές του αναζητήσεις ξεκινούν από μικρή ακόμη ηλικία. Από τα δεκαέξι του χρόνια δημοσιεύει ποιήματα σε παιδικά περιοδικά και το 1919 δημοσιεύει τη συλλογή «Ο πόνος του Ανθρώπου και των Πραμάτων». Το 1921 εξέδωσε την ποιητική συλλογή «Νηπενθή», ενώ το 1927 τη συλλογή με τίτλο «Ελεγεία και Σάτιρες»

Στην Πρέβεζα έφτασε τον Ιούνιο του 1928, αφού πρώτα επισκέφθηκε στο νοσοκομείο «Σωτηρία» τη Μαρία Πολυδούρη, η οποία έπασχε από φυματίωση. Στην Πρέβεζα τοποθετήθηκε στη Νομαρχία, και συγκεκριμένα στο Γραφείο Εποικισμού και Αποκαταστάσεως Προσφύγων με την αρμοδιότητα να συντάσσει και να ελέγχει τους τίτλους κυριότητας των αγροτεμαχίων που διανέμονταν στους Μικρασιάτες πρόσφυγες.

Το σπίτι στο οποίο έμενε ο Καρυωτάκης στην Πρέβεζα

Το σπίτι στο οποίο έμενε ο Καρυωτάκης στην Πρέβεζα

Η γραφειοκρατία και η ζωή του δημόσιου υπάλληλου του προκαλεί αηδία. Την 1η Ιουλίου του 1928 στέλνει σε ένα ξαδερφό του το ποίημα «Πρέβεζα», ενδεικτικό της ψυχολογικής του κατάστασης:

ΠΡΕΒΕΖΑ

Θάνατος είναι οι κάργες που χτυπιούνται
στους μαύρους τοίχους και τα κεραμύδια,
θάνατος οι γυναίκες, που αγαπιούνται
καθώς να καθαρίζουνε κρεμμύδια.

Θάνατος οι λεροί, ασήμαντοι δρόμοι
με τα λαμπρά, μεγάλα ονόματά τους,
ο ελαιώνας, γύρω η θάλασσα, κι ακόμη
ο ήλιος, θάνατος μες στους θανάτους.

Θάνατος ο αστυνόμος που διπλώνει
για να ζυγίση μια «ελλειπή» μερίδα,
θάνατος τα ζουμπούλια στο μπαλκόνι,
κι ο δάσκαλος με την εφημερίδα.

Βάσις, Φρουρά, Εξηκονταρχία Πρεβέζης.
Την Κυριακή θ’ ακούσουμε την μπάντα.
Επήρα ένα βιβλιάριο Τραπέζης
πρώτη κατάθεσις δραχμαί τριάντα.

Περπατώντας αργά στην προκυμαία,
«Υπάρχω;» λες, κ’ ύστερα «δεν υπάρχεις!»
Φτάνει το πλοίο. Υψωμένη σημαία.
Ίσως έρχεται ο Κύριος Νομάρχης.

Αν τουλάχιστον, μέσα στους ανθρώπους
αυτούς, ένας επέθαινε από αηδία…
Σιωπηλοί, θλιμμένοι, με σεμνούς τρόπους,
θα διασκεδάζαμε όλοι στην κηδεία.

Στις 21 Ιουλίου του 1928 ο Κώστας Καρυωτάκης πήγε στο παραλιακό καφενείο «Ο Ουράνιος Κήπος», ήπιε μια βυσσινάδα, ζήτησε ένα τσιγάρο και μια κόλλα χαρτί όπου έγραψε και τα τελευταία του λόγια. Άφησε στο τραπέζι 75 δραχμές φιλοδώρημα, ενώ η τιμή του αναψυκτικού ήταν 5 δρχ. και περπάτησε 400 περίπου μέτρα προς τη θέση Βαθύ, όπου αυτοκτόνησε μ’ ένα πιστόλι στην καρδιά κάτω από έναν ευκάλυπτο.

Το πιστόλι με το οποίο αυτοκτόνησε και το ιδιόχειρο σημείωμα (Μουσείο Μπενάκη)

Το πιστόλι με το οποίο αυτοκτόνησε και το ιδιόχειρο σημείωμα (Μουσείο Μπενάκη)

 

Στην τσέπη του κουστουμιού του βρέθηκε επιστολή που γράφει τα εξής:

«Είναι καιρός να φανερώσω την τραγωδία μου. Το μεγαλύτερό μου ελάττωμα στάθηκε η αχαλίνωτη περιέργειά μου, η νοσηρή φαντασία και η προσπάθειά μου να πληροφορηθώ για όλες τις συγκινήσεις, χωρίς τις περισσότερες, να μπορώ να τις αισθανθώ. Τη χυδαία όμως πράξη που μου αποδίδεται τη μισώ. Εζήτησα μόνο την ιδεατή ατμόσφαιρά της, την έσχατη πικρία. Ούτε είμαι ο κατάλληλος άνθρωπος για το επάγγελμα εκείνο. Ολόκληρο το παρελθόν μου πείθει γι’ αυτό. Κάθε πραγματικότης μου ήταν αποκρουστική. Είχα τον ίλιγγο του κινδύνου. Και τον κίνδυνο που ήρθε τον δέχομαι με πρόθυμη καρδιά. Πληρώνω για όσους, καθώς εγώ, δεν έβλεπαν κανένα ιδανικό στη ζωή τους, έμειναν πάντα έρμαια των δισταγμών τους, ή εθεώρησαν την ύπαρξή τους παιχνίδι χωρίς ουσία. Τους βλέπω να έρχονται ολοένα περισσότεροι μαζί με τους αιώνες. Σ’ αυτούς απευθύνομαι. Αφού εδοκίμασα όλες τις χαρές (!!!), είμαι έτοιμος για έναν ατιμωτικό θάνατο. Λυπούμαι τους δυστυχισμένους γονείς μου, λυπούμαι τα αδέλφια μου. Αλλά φεύγω με το μέτωπο ψηλά. Ήμουν άρρωστος. Σας παρακαλώ να τηλεγραφήσετε, για να προδιαθέση την οικογένειά μου, στο θείο μου Δημοσθένη Καρυωτάκη, οδός Μονής Προδρόμου, πάροδος Αριστοτέλους, Αθήνας» Κ.Γ.Κ.

[Υ.Γ.] Και για ν’ αλλάξουμε τόνο. Συμβουλεύω όσους ξέρουν κολύμπι να μην επιχειρήσουνε ποτέ να αυτοκτονήσουν δια θαλάσσης. Όλη νύχτα απόψε επί δέκα ώρες, εδερνόμουν με τα κύματα. Ήπια άφθονο νερό, αλλά κάθε τόσο, χωρίς να καταλάβω πώς, το στόμα μου ανέβαινε στην επιφάνεια. Ωρισμένως, κάποτε, όταν μου δοθεί η ευκαιρία, θα γράψω τις εντυπώσεις ενός πνιγμένου». Κ.Γ.Κ. (Κώστας Γ. Καρυωτάκης).

Εκτός από τις ποιητικές του συλλογές, ο Καρυωτάκης έγραψε κάποια πεζά, ενώ ασχολήθηκε και με μεταφράσεις ξένων λογοτεχνών. Η ποίησή του διαφέρει από αυτή των παλιότερών του ποιητών, καθώς διακρίνεται για την αίσθηση της ματαιότητας, τον αντιηρωισμό της, τον σαρκαστικό της τόνο και απεχθάνεται το πομπώδες ύφος, τον στόμφο και τον φθηνό αισθηματισμό.

Ποιήματά του έχουν μελοποιήσει συνθέτες και συγκροτήματα, όπως ο Μίκης Θεοδωράκης, τα «Υπόγεια Ρεύματα», η Λένα Πλάτωνος, ο Μίμης Πλέσσας, ο Γιάννης Σπανός, ο Γιάννης Γλέζος και ο Νίκος Ξυδάκης.

Φωτογραφία του νεκρού Καρυωτάκη

Φωτογραφία του νεκρού Καρυωτάκη

Οι λόγοι της αυτοκτονίας του Καρυωτάκη

Κανείς δεν έχει καταλήξει μέχρι σήμερα στους λόγους αυτοκτονίας του ποιητή. Κατά καιρούς την έχουν αποδώσει στη μονότονη και καταθλιπτική εργασία του, στη δυσμενή μετάθεσή του στην Πρέβεζα, στη χρήση ναρκωτικών (κατηγορία η οποία δεν ευσταθεί). Προφανώς , η πράξη του αυτή ήταν συνδυασμός αρκετών παραγόντων, αν επιπλέον λάβουμε υπόψη ότι έπασχε από σύφιλη, ένα σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα, ανίατο εκείνη την εποχή, το οποίο, πέρα από το ότι ήταν επώδυνο για τον πάσχοντα, αποτελούσε κοινωνικό στίγμα. Εκτός όλων αυτών, όμως, τελευταία υποστηρίζεται ότι ο Καρυωτάκης πιθανόν να έπεσε θύμα σκευωρίας από το Υπουργείο λόγω της αξιόλογης συνδικαλιστικής δράσης που είχε αναπτύξει (γι’ αυτό και η μετάθεση στην Πρέβεζα). Στο πλαίσιο αυτών των διώξεων πιθανολογείται ότι του είχε απευθυνθεί μια κατηγορία που θα μπορούσε να είναι κι αυτή του μαστροπού, κάτι βέβαια που ο νεαρός ποιητής δεν μπόρεσε ν’ αντέξει.

Ο δεσμός με την Πολυδούρη

Η Μαρία Πολυδούρη ερωτεύθηκε τον Καρυωτάκη, όταν γνωρίστηκαν στη Νομαρχία Αθηνών, όπου υπηρετούσαν και οι δύο. Συναντήθηκαν για πρώτη φορά τον Ιανουάριο του 1922 και μεταξύ τους αναπτύχθηκε ένας ισχυρός δεσμός, ο οποίος επηρέασε καθοριστικά τη ζωή και το έργο της. Το καλοκαίρι του 1922 ο Καρυωτάκης ανακάλυψε ότι έπασχε από σύφιλη και ζήτησε από τη Μαρία να χωρίσουν. Αυτή αρνήθηκε και του πρότεινε να παντρευτούν χωρίς να κάνουν παιδιά, κάτι που δε δέχτηκε ο Καρυωτάκης. Η Μαρία αμφέβαλε για την ειλικρίνειά του, θεώρησε ότι η σύφιλη του ήταν απλώς ένα πρόσχημα του αγαπημένου της για να την εγκαταλείψει και πίστεψε ότι η πραγματική αιτία ήταν ο απελευθερωμένος και ατίθασος χαρακτήρας της. 

Το τραγούδι που ακολουθεί είναι σε ποίηση της Μαρίας Πολυδούρη και μουσική Δημ. Παπαδημητρίου. Πρόκειται για ποίημα που έγραψε για τον Κ.Καρυωτάκη

Πηγές

Γ.Σαββίδης, «Κ. Καρυωτάκης, Ποιήματα και Πεζά» εκδ. Εστία

Εγκυκλοπαίδεια Δομή

http://el.wikipedia.org

lifo.gr

Χριστόφορος Κολόμβος

10 Μαρ.

κολο

Ο Χριστόφορος Κολόμβος

 

     Ήταν 13 Οκτωβρίου του 1492 η ημέρα που ο Χριστόφορος Κολόμβος και λίγοι άνδρες από το πλήρωμά του πάτησαν το πόδι τους σ’ ένα νησί στις Μπαχάμες, το οποίο και ονόμασε Σαν Σαλβαδόρ. Το γεγονός αυτό έχει καταγραφεί ως η πρώτη φορά που Ευρωπαίοι πάτησαν το πόδι τους στην αμερικάνικη ήπειρο. Ήταν όμως πράγματι η πρώτη;

     Οι επιστήμονες σήμερα είναι σχεδόν βέβαιοι ότι άνθρωποι από την Ευρώπη βρέθηκαν πριν από τον Κολόμβο στην Αμερική ακούσια ή και εκούσια. Πιθανολογείται, για παράδειγμα, ότι Έλληνες ή Φοίνικες ναυτικοί στην αρχαιότητα αλλά και Βάσκοι ή Ιρλανδοί ψαράδες κατά το Μεσαίωνα ανοίχτηκαν στον ωκεανό και βρέθηκαν χωρίς να το θέλουν σε κάποια ακτή της Αμερικής, όπου και προφανώς έμειναν για πάντα λόγω της αδυναμίας τους να επιστρέψουν. Το ίδιο πιθανόν συνέβη κατά καιρούς και με Ιάπωνες ή Πολυνήσιους ψαράδες.

     Εξάλλου είναι εξακριβωμένο ότι Βίκινγκς έφτασαν κάποτε στις ακτές της Βόρειας Αμερικής, ενώ μαρτυρίες υπάρχουν και για την αντίστροφη πορεία: στο τέλος της ρωμαϊκής κυριαρχίας έφτασε στις ακτές της Γαλατίας μια πιρόγα με κοκκινωπούς ανθρώπους, ενώ στα τέλη του 6ου αιώνα στην Ιρλανδία έκανε την εμφάνισή του ένα δερμάτινο καγιάκ με επιβαίνοντες κάποιους ερυθρόδερμους.

     Ωστόσο, παρά τις μαρτυρίες και τις αποδείξεις για την παρουσία Ευρωπαίων στην Αμερική κατά τα προγενέστερα χρόνια, η ανακάλυψη της Αμερικής πιστώνεται σήμερα στον Κολόμβο. Ποιος ήταν όμως αυτός;

 

Χάρτης

Τα χρόνια πριν από τα ταξίδια του στο Νέο Κόσμο

     Ο Χριστόφορος Κολόμβος (Κρίστομπαλ Κολόν στα ισπανικά) γεννήθηκε στη Γένοβα της σημερινής Ιταλίας το 1451 και ήταν ισπανικής καταγωγής. Ο πατέρας του Ντομένικο ήταν υφαντουργός. Ο νεαρός Χριστόφορος ακολούθησε αρχικά την τέχνη του πατέρα του. Το 1472, όμως, μαθαίνουμε ότι άφησε την υφαντική τέχνη και έγινε ναυτικός. Ταξίδεψε στη Μεσόγειο –μάλλον ως πειρατής-, στις ατλαντικές ακτές της Ευρώπης και της Αφρικής. Ειδικότερα στα 1473-4 βρισκόταν στο ελληνικό αρχιπέλαγος και στη Χίο, συγκεντρώνοντας πληροφορίες για την Ατλαντίδα.  Το έτος 1476, πολεμώντας έξω από το ακρωτήριο του Αγίου Βικεντίου εναντίον Γενουατών (γεγονός που μαρτυρά και την ισπανική του συνείδηση), το πλοίο του πήρε φωτιά και ο ίδιος κολυμπώντας έφτασε στις ακτές της Πορτογαλίας. Στη Λισαβόνα, μάλιστα, θα παντρευτεί (1478) τη Φιλίππα Περεστρέλο, με την οποία και θ’ αποκτήσει ένα γιο, τον Ντιέγκο.

     Το 1477 βρέθηκε στην Ισλανδία, όπου πληροφορήθηκε από Βάσκους φαλαινοθήρες ότι υπήρχε μια στεριά κατά το μέρος που βασίλευε ο ήλιος. Το 1481 πήγε στη Γουινέα, όπου άκουσε την παράδοση των ιθαγενών ότι «πέρα από τη μεγάλη θάλασσα, κατά τα δυτικά, στην άλλη άκρη της Γης, υπάρχει μεγάλη στεριά, όπου κατοικούν άνθρωποι με κόκκινο δέρμα». Έτσι η αρχική του υποψία σχετικά με τη σφαιρικότητα της Γης τού έγινε έμμονη ιδέα και πίστη. Βασιζόμενος, μάλιστα, σε θεωρίες αράβων γεωγράφων και αστρονόμων εκτιμούσε ότι η απόσταση για την Ινδία από τα δυτικά ήταν συμφέρουσα, με δεδομένο μάλιστα ότι η μουσουλμανική κυριαρχία στο λεγόμενο «Δρόμο του Μεταξιού» (μέσω Μέσης Ανατολής) έκανε τις εμπορικές οδούς προς Κίνα και Ινδία επικίνδυνες και δύσκολες.

     Στο μεταξύ, ο πεθερός του ήταν διοικητής του νησιού Μαδέρα, και τον βοήθησε προσληφθεί στην υπηρεσία του βασιλιά της Πορτογαλίας Ιωάννη Β΄ (1481).  Το 1484, λοιπόν, ο Κολόμβος υπέβαλε στο βασιλιά Ιωάννη ένα αίτημα να του δώσει τρία καράβια, για να ανακαλύψει δρόμο από τα δυτικά για την Ινδία. Όμως, ο βασιλιάς, επηρεασμένος από τους συμβούλους του, το απέρριψε.

       Ύστερα απ` αυτό, κι ενώ η σύζυγός του Φελίπα έχει πεθάνει, ο Κολόμβος εγκαταστάθηκε στην Ισπανία. Εκεί θ’ αποκτήσει κι ένα δεύτερο γιο, το Φερνάντο, εκτός γάμου αυτή τη φορά. Η εμμονή για την πορεία προς την Ινδία από τα δυτικά παραμένει και γι’ αυτό υποβάλλει το ίδιο αίτημα στο βασιλικό ζεύγος της Ισπανίας. Οι Ισπανοί βασιλείς, ύστερα από μια αρχική άρνηση, κάνουν αποδεκτό το αίτημα. Συμφώνησαν μάλιστα ότι, σε περίπτωση που ο Κολόμβος θα πετύχαινε το στόχο του, θα ονομαζόταν ναύαρχος του Ατλαντικού ωκεανού, θα διοριζόταν αντιβασιλιάς της χώρας που θα ανακάλυπτε και θα έπαιρνε το ένα δέκατο από τα εισοδήματα αυτών των χωρών.

 

o

Χάρτης με την πορεία του Κολόμβου στην Ισπανιόλα

Το πρώτο ταξίδι

     Έτσι, λοιπόν, στις 3 Αυγούστου του 1492 ο Κολόμβος ξεκινάει το μακρινό ταξίδι για … τις Δυτικές Ινδίες, όπως πίστευε. Ο στολίσκος του περιελάμβανε τρία πλοία: δύο καραβέλες, τη «Νίνια» και την «Πίντα» (μήκους δεκαπέντε μέτρων το καθένα), και τη ναυαρχίδα του βασιλικού στόλου, τη «Σάντα Μαρία» (μήκους τριάντα έξι μέτρων), στην οποία επέβαινε ο ίδιος. Διοικητές της «Νίνια» και την «Πίντα» ήταν οι αδερφοί Πινθόν.

DCF 1.0

    Το ταξίδι τους ήταν δύσκολο. Στις 9 Σεπτεμβρίου τα τρία πλοία έχασαν κάθε επαφή με την ξηρά. Ύστερα από πολλούς κινδύνους και απειλούμενες ανταρσίες, έφτασαν στις 12 Οκτωβρίου σ’ ένα νησάκι στις σημερινές Μπαχάμες, το οποίο ονόμασε Σαν Σαλβαδόρ (σήμερα γνωστό ως Ουότλιγκ), και το κατέλαβε για λογαριασμό του ισπανικού στέμματος. Με τους ιθαγενείς που συνάντησαν εκεί ανέπτυξαν φιλικές σχέσεις και αντάλλαξαν δώρα.

    Ο Κολόμβος συνέχισε την πορεία του προς τα δυτικά και έφτασε στη Χουάνα, τη σημερινή Κούβα, και στην Αϊτή, την οποία και ονόμασε Ισπανιόλα. Όμως η ναυαρχίδα «Σάντα Μαρία» προσέκρουσε σε ύφαλο ανοιχτά της Αϊτής και ναυάγησε. Από το ξύλο της ναυαρχίδας οι άντρες του Κολόμβου έχτισαν στο νησί την πρώτη ευρωπαϊκή αποικία και της έδωσαν το όνομα Villa de la Navidad («Χριστουγεννιάτικη Πόλη»). Ο Κολόμβος άφησε εκεί περίπου σαράντα άντρες με τρόφιμα και πολεμοφόδια για ένα χρόνο και, αφού φόρτωσε τα εναπομείναντα δύο καράβια με τοπικά προϊόντα και δώρα, πήρε το δρόμο του γυρισμού για την Ισπανία, πεπεισμένος βέβαια ότι είχε φτάσει στις Δυτικές Ινδίες. Το ταξίδι κράτησε δύο μήνες και στις 4 Μαρτίου του 1493 μπήκε στο λιμάνι της Λισαβόνας, όπου και έτυχε θριαμβευτικής υποδοχής. Στην Ισπανία, όταν έφτασε, έγινε δεκτός με τιμές από το βασιλικό ζεύγος.

 

αα

 

Το δεύτερο ταξίδι

     Την ίδια χρονιά, 25 Σεπτεμβρίου του 1493, ξεκίνησε το δεύτερο ταξίδι για το Νέο Κόσμο έχοντας δεκαεπτά πλοία και πάνω από χίλιους άνδρες. Κατά το ταξίδια αυτό ανακαλύπτει κι άλλα νησιά, μεταξύ των οποίων τη Γουαδελούπη και το Πόρτο Ρίκο. Όμως στην Ισπανιόλα η κατάσταση δεν ήταν όπως την είχε αφήσει. Μεταξύ των αντρών που είχε εγκαταστήσει εκεί και των ιθαγενών είχαν ξεσπάσει συγκρούσεις και οι άντρες του είχαν σφαγιαστεί. Ο Κολόμβος τότε αψηφώντας την εντολή της βασίλισσας που θεωρούσε τη δουλεία προσβλητική, εγκαθίδρυσε πολιτική καταναγκαστικής εργασίας στο νησί, εξαναγκάζοντας τον ντόπιο πληθυσμό να ξαναχτίσει τον οικισμό και να εξερευνήσει το νησί για χρυσάφι.

     Φεύγοντας από την Ισπανιόλα άφησε στο νησί ως τοποτηρητές τον αδερφό του Βαρθλομαίο και τον γιο του Ντιέγκο και περιηγήθηκε για λίγο στα μεγαλύτερα νησιά της Καραϊβικής, πείθοντας περαιτέρω τον εαυτό του ότι αυτά έπρεπε να είναι τα νησιά που περιέβαλαν την Κίνα.

 

Ο Κολόμβος στην πλώρη του καραβιού

Ο Κολόμβος στην πλώρη του καραβιού

Το τρίτο ταξίδι

    Επέστρεψε και πάλι στην Ισπανία και το 1498 πραγματοποιεί το τρίτο ταξίδι, στη διάρκεια του οποίου ανακάλυψε τα νησιά Τρινιντάντ και Τομπάγκο και έφτασε –επιτέλους – στις ακτές της ηπειρωτικής χώρας και, συγκεκριμένα, στο δέλτα του ποταμού Ορινόκο, στη σημερινή Βενεζουέλα. Όμως δεν πρόλαβε να εξερευνήσει τη νέα αυτή περιοχή, γιατί στο μεταξύ οι Ισπανοί άποικοι είχαν εξεγερθεί εναντίον του θεωρώντας ότι είχαν εξαπατηθεί από τις υποσχέσεις του για πλούτη και τιμές.

     Το ισπανικό στέμμα έστειλε το Φραγκίσκο ντε Μομπαντίλια ως κυβερνήτη της Ισπανιόλας και ο Κολόμβος, χωρίς πια καμία εξουσία, μεταφέρθηκε αλυσοδεμένος στην Ισπανία, για να δικαστεί. Οι κατηγορίες, βέβαια, αποδείχτηκαν αβάσιμες, ωστόσο ο Κολόμβος έχασε για πάντα τους τίτλους του ως κυβερνήτης των Ινδιών και τα πλούτη του απαλλοτριώθηκαν από το στέμμα. Πικραμένος έγραφε εκείνη την εποχή: «Όλοι τους γελούσαν με το σχέδιό μου τότε. Τώρα, ακόμη και οι ράφτες θέλουν να γίνουν εξερευνητές»

 

Ο Κολόμβος στη βασίλισσα Ισαβέλλα της Ισπανίας

Ο Κολόμβος στη βασίλισσα Ισαβέλλα της Ισπανίας

Το τέταρτο ταξίδι

     Ο ίδιος δεν είχε πει όμως την τελευταία του λέξη: κατάφερε να πείσει τον βασιλιά Φερδινάνδο ότι ένα τελευταίο ταξίδι θα του έφερνε τα αμύθητα πλούτη που του είχε υποσχεθεί εξαρχής! Το 1502, λοιπόν, ξεκίνησε το τέταρτο ταξίδι του, κατά το οποίο, αφού ολοκλήρωσε την ανακάλυψη των Αντιλών, εξερεύνησε τις ακτές της Κεντικής Αμερικής από την Ονδούρα μέχρι τον κόλπο του Νταριέν. Στην  προσπάθεια να βρει θαλάσσιο πέρασμα προς τον Ινδικό Ωκεανό καταιγίδα διέλυσε ένα από τα πλοία του και καθήλωσε το πλήρωμα στην Κούβα, με τους ντόπιους, αηδιασμένους από την εξουσία των ισπανών αποίκων και την εμμονή τους με τον χρυσό, να αρνούνται να τους δώσουν ακόμα και φαγητό. Λέγεται μάλιστα ότι ο Κολόμβος σε μια στιγμή δαιμόνιας έμπνευσης, ο Κολόμβος αποφασίζει να τιμωρήσει τους ιθαγενείς … κλέβοντάς τους το φεγγάρι! Συμβουλευόμενος τα αστρονομικά κιτάπια του, στις 29 Φεβρουαρίου 1504 συνέβη τελικά η έκλειψη σελήνης και οι πανικοβλημένοι γηγενείς συμφωνούν αυτομάτως να συνεχίσουν τις εμπορικές σχέσεις με τους Ισπανούς.

      Η αποστολή διάσωσης από την Ισπανιόλα έφτασε πάνω στην ώρα τον Ιούλιο και μέχρι τον Νοέμβριο ο Κολόμβος και οι άντρες του είχαν επιστρέψει στην Ισπανία… Όταν, όμως, γύρισε στην πατρίδα του, έγινε δεκτός με ψυχρότητα, χωρίς να εκπληρωθούν οι υποσχέσεις που του είχαν δοθεί.

 

Τα τελευταία χρόνια

    Στα δύο τελευταία χρόνια της ζωής του, ο Κολόμβος, σχεδόν παράλυτος από αρθρίτιδα, αγωνίστηκε να ανακτήσει τους τίτλους του και τον Μάιο του 1505 κατάφερε να πάρει πίσω κάποια από τα πλούτη του,  όχι όμως και τα αξιώματά του.

Στις 20 Μαΐου 1506 πέθανε, βέβαιος ότι είχε ανακαλύψει μια πιο σύντομη οδό για την Ασία.

 

Τα οστά του

    Αρχικά ενταφιάστηκε στην ισπανική πόλη Βιγιαδολίδ. Το 1537 τα λείψανά του μεταφέρθηκαν στην Ισπανιόλα, όπως και ο ίδιος επιθυμούσε. Όταν όμως οι Γάλλοι κατέλαβαν το νησί,, το 1795, τα λείψανα του Κολόμβου μεταφέρθηκαν στην Κούβα, όπου παρέμειναν μέχρι τον Ισπανο-Αμερικανικό πόλεμο το 1898, όταν και επέστρεψαν στη Σεβίλλη. Η Δομινικανή Δημοκρατία (Ισπανιόλα), ωστόσο, ισχυρίζεται πως τα λείψανα του Κολόμβου δεν έφυγαν ποτέ από την Ισπανιόλα. Το 1877, σε ένα κουτί στον καθεδρικό ναό του Αγίου Δομίνικου βρέθηκαν οστά, με μία επιγραφή ότι ανήκουν στον «ένδοξο και διαπρεπή Cristobal Colon», γεγονός που επέτρεψε στη Δομινικανή Δημοκρατία να υποστηρίζει ότι τα οστά του Κολόμβου δεν έφυγαν ποτέ από την Ισπανιόλα.

     Αναλύσεις DNA που πραγματοποιήθηκαν στα οστά της Σεβίλλης και σε αυτά του αδερφού του Κολόμβου, Ντιέγκο, που είναι και αυτός θαμμένος στην ίδια πόλη, έδειξαν πως τα δύο δείγματα ταιριάζουν απόλυτα. Όταν οι ερευνητές ανακοίνωσαν τα ευρήματα αυτά το 2006, δήλωσαν πως η διαμάχη γύρω από τον Κολόμβο έλαβε οριστικά τέλος. Ακόμα, όμως, δεν έχει γίνει ανάλυση στο DNA των οστών της Ισπανιόλας, γεγονός που αφήνει ανοιχτό ένα μικρό παράθυρο στην υπόθεση.

Ο πίνακας του Σαλβαντόρ Νταλί Η Ανακάλυψη της Αμερικής από τον Χριστόφορο Κολόμβο

Η ανακάλυψη της Αμερικής από το Χριστόφορο Κολόμβο (πίνακας του Σαλβαντόρ Νταλί)

Γενική εκτίμηση

     Όπως και να έχει πάντως, με το κατόρθωμα του Κολόμβου ανοίχτηκαν νέοι ορίζοντες για την ανθρωπότητα. Στην Αμερική εγκαταστάθηκαν καινούριοι λαοί και δημιουργήθηκαν νέα κράτη, που πρόσφεραν πολλά στην παγκόσμια οικονομία και ευρύτερα στον παγκόσμιο πολιτισμό. Από την άλλη, βέβαια, πολλοί του επιρρίπτουν την ευθύνη της εξόντωσης των λαών και των πολιτισμών που προϋπήρχαν στην ήπειρο (π.χ. Μάγιας, Αζτέκοι)

Γκρεμισμένο το άγαλμα του Κολόμβου από επικριτές του στη Βενεζουέλα

Γκρεμισμένο το άγαλμα του Κολόμβου από επικριτές του στη Βενεζουέλα

     Σήμερα, το όνομα του Κολόμβου το έχει πάρει η Κολομβία, ενώ όλη η ήπειρος ονομάστηκε Αμερική, προς τιμή του Αμέρικο Βεσπούτσι που πρώτος τη χαρτογράφησε αντιλαμβανόμενος ότι πρόκειται για μια νέα ήπειρο.

Και ένα απόσπασμα από την ταινία 1492: Ο Κολόμβος αντικρίζει το Νέο Κόσμο!

Πηγές

Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρους Λαρούς Μπριτάνικα
el.wikipedia.org
http://www.newsbeast.gr
http://www.kozan.gr/